رۆژی 24-8-2006 له رێگهی وتهبێژێکتانهوه ، له روونکردنهوهیهکدا ، ههرهشهت له جاشه فهقیرهکانی کوردستان کردبوو ، وتبووت ئهگهر دیاردهی جاشایهتی نوێبکهنهوه و له سهرپیشهی جاشایهتی بهردهوام بن ، به بریارهکانی پهرلهمان سزایان ئهدهین و وهک تاوانباری ئهنفال و کیمیاباران دادگاییان دهکهین * .
پیرۆزبایی ئهو رونکردنهوهیهت لێ ئهکهم ، پیرۆزبایی دهیهمین ساڵیادی جهژنی راستهقینهت ، جهژنی 31 ئابیشت لێئهکهم .
له دهیهمین ساڵیادی جهژنی 31 ئابدا ئهمهوێت چهند راستیهک ههن بیانخهمه بهردهمی جهنابتان ، بهڵام تکام وایه دڵگران نهبیت و به رۆحی وهرزشی وهریبگره و وهک کهمالی سهید قادرمان لێمهکه .
1.تۆ و بنهماڵهکهت و حزبهکهت هۆکاری سهرهکی دروستبونی دیاردهی جاشایهتین له کوردستاندا ، بهگژاچونی خێلهکانی ههرکی ، سورکی ، زێباری ، برادۆستی ...له لایهن بنهماڵهکهتانهوه و له ژێر پهردهی کوردایهتیدا هۆکاری یهکهمی درووستبوونی ئهم دیاردهیه بوون که ئێسته خۆت دژایهتی ئهکهیت ،دزی و سوکایهتی کردن به جوتیارن و پێشمهرگهی کوردستان له لایهن بهرپرس و دهسهڵاتادرانی بنهماڵهوه له لایهن کاسهلێسهکانتانهوه ، هۆکاری دووهمی دروستبونی دیاردهی جاشایهتی بوون ، بۆیه ئهگهر بتهوێت جاشهکان بهو تاوانانهی که له روونکردنهوهکهدا ئاماژهت پێکردون سزابدهیت ، ئهوا ئهو سزایه خۆشت دهگرێتهوه .
2.لهم یادهدا به گرنگی دهزانم ئهو کار دزێوانهت که به پێشی دیاردهی جاشایهتی کلاسیکیان داوهتهوه ، به یادت بهێنمهوه و وهک ملوانکه بۆت بهۆنهمهوه و به دیاری له جهژنی 31 ئابدا بۆت بنێرم و له ملی بکهیت . بیرت بخهمهوه که تۆ چهنده زێدهتر لهو سهرۆک جاشانه تاوانبارتری که دهتهوێت سزایان بدهیت و سزاش چۆن چاوهروانی تۆ و هاوکارهکانت ئهکات .
ساڵی 1967 حزب و بنهماڵهکهت له دژی شۆڕشی رۆژههڵاتی کوردستان له پلانێکی نا تهوهییدا شۆرشی ئهو کاتهی رۆژههڵاتی کوردستانتان کوژاندهوه و سهرکردهکانی شۆڕشهکهتان ( سلێمانی معینی ،مهلا ئاواره ، قادر شهریف) شههید کردن . ماوهیهک دوای ئهوه له باکوری کوردستان به پلانێکی تری میتی تورکیا دوو سهرکردهی تری شۆرشگێری کوردتان (دکتور شوان و سعید ئاڵچیتان ) شههید کرد . ساڵی 1979 پێشی سوپای پاسداران و لهشکری ئێران کهوتن و ناوچه رزگارکراوهکانی رۆژههڵاتی کوردستانتان له دهستی حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران و کومهلهی زهحمهتکێشان سهندهوه و تهسلیمی رژێمی کوماری ئیسلامی ئێرانتان کردهوه . ساڵی 1996 دهستی سوپای رژێمی سهدامتان گرت و له ماوهیهکی کهمادا توانیتان گهله جاشی جهلالیهکان له شاری ههولێر دهرکهن و بۆ ماوهیهک ئاشبهتاڵیان پێبکهن و پیرۆزی خاکی کوردستان و بههاکانی تاک و کومهڵگای کوردستانتان خسته ژێر پێتانهوه . ساڵی 1997 له شاری ههولێر له داستانێکی گهم وێنهدا سوپای بهعستان شهرمهزار کرد و له ماوهیهیکی کهمدا بۆ رازیکردنی دڵی تورکیای ئاغاتان 68 گهریلای( پ.ک.ک) تان شههید کرد و له گورێکی به کومهڵدا تهرمهکانیتان شاردهوه و تا ئێوهش وهک رژێمهکهی سهدام سهرهنگون نهبن گوره به کومهله کانتان ئاشکرا نابن . له نوێترین بهرگی جاشایهتیدا، له بهر خاتری کوماری ئیسلامی ئێران به هاوکاری جهلالیهکان حزبی کومونیستی کرێکاری کوردستانتان شار بهدهر کرد . له ئاخرو ئوخری ژیانتاندا بۆ رازیکردنی دڵی رژێمی تورکیای شۆڤینی و درێژکردنی تهمهنی شێرپهنجهیی خۆتان بارهگاکانی پارتی چارهسهریتان له دهۆک و له ههولێر داگیرکرد و داخست .
ئهمانهی له سهرهوه ئاماژهم پێکردن لهگهڵ زنجیره شهره ناوخۆیهکانتان ، که ههزاران رۆڵهی بێگوناحی کوردی تێدا تیاچوو ، ههزاران خانو و رهز و باخی ههوڵاتیانی تێدا رووخێنرا و سووتا ، هیچ شتێًکیان له کاری روخاندنی گوندی کوردستان و ئهنفال و کیمیاباران کهمتر نیه که بهدهستی جاشه کلاسیکیهکان ئهنجامدرا ، ئهگهر ئهو جاشانه گوندی کوردستانیان رووخاندبێت خۆ ئێوه و جهماعهتهکهی جهلالی هاوسهنگهرت ، شاری کوردستان نهما به شهڕی ناوخۆ و راکێشانی سوپای ئێران و عراق و تورکیا وێرانی نهکهن ، ئهگهر ئهوان گوندیان روخاندووه ئێوه شارتان رووخاندووه ، ههڵبجه و ههولێر دوو نمونهی زهقی زیندووی له بهرچاون و ون نابن .
ئهم سهرکهوتنه شکۆمهندانهتان له 31 ئابی ئهمساڵدا دهکهمه ملوانکهی پاداشتی جاشایهتی شێوه حزبی- بهنماڵهیی مودیرێنتان و و له جهژنی راستهقینهی تۆدا به دیاری ، بۆتی ئهنێرم و پێت ئهڵێم بهو بریار و یاسایهی جاشه کلاسیکیهکانی پێ سزا ئهدهیت خۆشت سزا بده ، ئهگینا گهل زیندووه و ئهو کاره ئهنجام ئهدات .
3.ئهو کڵتور و ناوهنده کومهڵایهتیهی دیاردهی جاشایهتی تێیدا سهردهردێنی َ و گهشه ئهکات ، کومهڵگای خێلهکیه ، تۆش به ههموو گیان و توانای خۆتهوه کار بۆ هێشتنهوه و پاراستنی ئهو کومهڵگا و کوڵتوره دهکهیت ، تۆ پێتخۆشه سهرتاپای گهلی کورد له دیاردهی جاشایهتیهوه بئاڵێنی ، بۆ ئهوهی له ناو کوردا کهسێکی پاک لایهنێکی پاک ، هێزێکی پاک پهیدا نهبێت ، تۆ و جهلالی هاوسهنگهرت له قهفهزی تاوانباراندا دابنێت . ئهو رونکردنهوهی لهم رۆژانهشدا دژی جاشهکان بڵاوتکردهوه له بهرژهوهندی تهسکی حزبایهتیهوه سهرچاوهی گرتووه ، دهزانی خۆههڵواسینی ئهو جاشانه به حکومهتی ناوهندی عێراقهوه ، واتای ئهوهیه له ئێوه دوورئهکهونهوه ، ئهو ههرهشهیت بۆ ئهوهیه ، پێیان بڵێیت ، وهرنهوه ههر له ژێر فهرماندهیی مندا جاشایهتی و پاشایهتی بکهن ، وهرنهوه با کومهڵگای کوردهواری به دیاردهی جاشایهتی نامۆ نهبێت ، وهرنهوه ، من له دووری ئێوه ژیانم مهحاڵه وهرنهوه وهرنهوه وهرنهوه مهرۆن .
* : وتهبێژی سهرۆکی ههرێم 24-8-2006
کاوه گهرمیانی 29-8-2006
بةحر ب دةظىَ صةى ثيس نابيت بةرسظةك بو قادر قاضاخ ذ طروثىَ راستى www.rast.eu.tc groparasty@yahoo.co هةى هو هةى هىَ ...... هةى تةووووو خوةفروش ل روذا 23/8/2006 طروثا مة طروثا راستى بةلاظوكا خوة يا ئةنتةرنيَتىَ يا هةذمار ( 4 ) ب سةربلندى و راستى و دروستى د مالثةرا خوة دا بةلاظ كرية www.rast.eu.tc ل ذيَر ناظ و نيشانا ( بتنىَ صةدام كورد ئةنفال نةكرينة بةلكو سةرانيَن كورد ذى د تاوانا ئةنفالاندا بةشدارن ) ئةوبو كو دظىَ بةلاظوكىَ دا ضةندين راستى و دروستى ييَن تاوانيَن سةرانيَن كورد هاتينة ديار كرن كا ضةوا دئةنفالان دا د بةشدارن . مة بديتنا خوة و ديتنا طةل ، ئةظ بابةتة ئازراندية و هندةك تاوانيَن هندةك بةرثرسيَن ثارتى ل دةظةرا دهوكىَ مة داناينة بةر دةستىَ خواندةظانىَ راستيىَ و ليَطةرىَ راستيىَ ثشتى خاندنةكا دوير و دريَذ مة ضةوانيا تاوانيَن وان دياركرينة و نمونة مة بو ئيناينة هةر ل دويظ داديا ئةو ثىَ داديىَ دكةن مة باسىَ كوشتنا ( عةبدولواحد زاخولى كربو ) كا ضةوا تاوانبار تيَنة سزا دان و دبنة تاوانبار ! وة ديارة دادى ب كةيفا وانة ! هةرديسان ضاوانيا تاوانباريا ليذنا ناوضا دهوك د ئةنفالان دا كو مة بتنىَ ناظيَن هندةك بةرثرسيَن ناوضا دهوك ييَن وى سةردةمى كربو ييَن ثيَش وى سةردةمى و سةردةمىَ ئةنفالان هةر بتنىَ بو هندىَ ثارتى ثيَداضونةكىَ لخوة بكةت . مةناظىَ بةرثرسةكى نةكربوو ييىَ كو ل دةمىَ ئةنفالا بةرثرس براستى ذى هةموو راستى و تشت ل بةر دةستىَ مةنة و مة هةنة ب سةربوريَن بةشدابوييَن د ئةنفالاندا كا ضةوا ئوسمان قاسم و فةريق فاروق يىَ كو نوكة بةر ثرسىَ لقةكىَ وةكى يىَ مة مةبةست ذيَهةى سةعيد عةلى سةعيد كوريَمةى هيَلايية ددةستىَ رذيَما بةعسدا و يىَ كو ل ثيَش وىَ خيانةتا فةريق فاروق و ئوسمان قاسم ل سةعيد عةلى كوريَمةى بكةن سةعيد ببةر كيَميايىَ كةتبو ذ بلى وىَ كو ثتر ذ 10 كةسان ذ بنةمالاوى ل طوندىَ كورمىَ بكومةل هاتنة كوشتن و برايىَ وى بابةكر ذى تو ناس دكى قادر قاضاخضى نةبةس ئةظة بةلكو تاوانيَن ذوان نويتر قاضاخضيىَ دزيىَ ، كا ضةوا تة طوريَن ب كومةل ل ئاكرىَ ضيَكرينة ل سةر دةمىَ شةرىَ وة و ( ي ن ك ) هةر مة دكيومةنةتةك و شاهد هةنة ل سةر تاوانيَن وة .... هةر ضةوابيت و ثشتى هذمار 4 ذ راستييَن طروثا راستى دةركةتى قاضاخضيةكى ظيا تاوانيَن خوة و ثارتا خوة هةميان بتنىَ ناظىَ وى تيَدا هاتية و ئةو دبيَذيت ل دةمىَ ئةنفالان ئةز ل ئيرانىَ بوم ؟؟ هههههههما تول ئيرانىَ بوى و تو نوكة نةدطةل وىَ ثارتيَى يا ب دةهان هزار كورد طورى بنةمالىَ كرين ئةو ثارتا تاوانبار ؟ ما ئةطةر تة ب تاوانىَ و تاوان ضيا كةيف بيَت تو ذى نة تاوان ضى ؟ ما ل دةمىَ تو تاوانيَن خوة بةرزةدكةى د كةيية ستويىَ راستى بيَذةكى دا تو نة تاوانبارىَ دذى مروظايةتيىَ و راستيىَ ى ؟ ما دةمىَ تة راتب ذ قةلعا شةعبانيكىَ و بةعسيا وةردطرت دطةل 500 www.rast.eu.tc groparasty@yahoo.com ثارتييَن وةك تة تو نة بةعسى و شريكىَ تاوانيَن وانى ؟ ل دةمىَ تو تيَية سةر شاشا تيَلةفزيونةكىَ كو مازنترين دزى و تلان د وىَ تيَلةفزيونىَ داهةنة و ب مليونةهان راستيا ئةو تيَلةفزيون ظةدشيَريت ما تو نة هةظالىَ وانى ؟ ئيَكىَ وةكى ثيَشكيَشكةرىَ تة ذى كو ب هةمى ذيانا خوة دطةل تاوانباريَن ئةنفالىَ بو تو ثيَشكيَشكرى دىَ ض راستى ذ ناظ بةرا وة دةركةظيت ؟ ئةم دبيَذن ئةم بةرثرسن ذ يا مة طوتى و بةلاظكرى بةس تو ذى يىَ بةرهةظ بة ب ئيعتيرافكرنىَ ل سةر تاوانيَن خوة ؟ تو دبيَذى سينطىَ مة يىَ بةر فرةهة بو هةر كةسةكى بيَت تاوانيَن مة ديار كةت و ل دةمىَ مة بتنىَ ئيشارةت ب تاوانيَن وة دا وة ئةم طونةهباركرن ب تيرورىَ . ئةم كرنة هةظاليَن تيرورستا ثا ديارة ئةم تيرورستن يان هوين ئةم تيرورستن ضونكة ئةم راستيا دبيَذين و داخاز دكةن ماف و حةقىَ هةذاران بةرزةنةبيت يان هين تيورستن ل سةر خوينا ئةنفالبويا ل سةر كورسيكا روينشتينة و تا ل روذا تة ئةم ددانان تيرورست ذى وة دوىَ روذىَ دا مازنترين كاريَن تيرورىَ و كورد كوذيىَ دكرن ل سالا 1996 كو روذا 31/8 بو و ل 31 /8/1996 وة ل هةوليَر و سليَمانيىَ ب دةبابيَن طونديَن ئةنفالان توث باراندكرن و كيَميا باران دكرن ، خةلكىَ هةذار بطوليَن وان دهاتنة سوتن و تالان كرن و كوشتن ل ساليَن 1988 و هةر ب وان دةبابا وة جارةكا دى كورد دكوشتن كورد تالان دكرن وة طوريَن ب كومةل ضيَدكرن هةر تو و ثارتا تةبون بتنىَ 13 كضيَن كورد د خةستةخانا هةوليَرىَ دا قةلاندين ئةو ئةم نةبون قاضاخضى بزانة تة ل نةفسى روذ ل سالا2006 و ل روذا 31/8 وة راستى بيَذ كرنة تيرورست نزا كانىَ سينطىَ بةرفرةه بو رةخنة طرتنىَ ؟ تيرورستىَ خوين خارىَ مروظان . تة بتنىَ شةرم كربا و تة راستيةك ظياباية تة شاشكا سورا دروندةترين تاوانباران ييَن كو بو ماوىَ ثتر ذ 50 سالانة كوردان دكوذن ، نةرادكر و تة خوة نيشا وى خةلكى نةددا ئةوىَ وة خوينا وان بو خو كرية ثارة ، بتنىَ بلا ئةو ل ثيَش ضاظيَن تةباية ل دةمىَ تو ل سةر زيارتطةهين دظيَن بكةنة فيرعةونيَن مة ، زيارةتطةهيَن بارزانيان تو دداية بةر شةق و زلةهان و خوة دذنا تظةدكرى ذى بلا ل ثيَش ضاظيَن تةباية و تة راستى طوتبانة و تة دةستىَ www.rast.eu.tc groparasty@yahoo.com هاريكاريىَ بو دياركرنا ثتر راستيان بو مة دريَذكربا خوة فروشى و تاوانبارى ضية قاضاخ ... تو دراستيىَ دا يىَ قاضاخى ضونكة ض راستى ل دةظ تة و سةرانيَن تة نينة ثا راستى هةنة ل دةظ مة ئان نة ؟ تو دبيَذى ئةظة ئيسلامى نة ؟ باش بزانة ئيسلامى ذ تة خرابترن ، ئةطةر نة ؟ بوضى دبىَ دةنطن ل سةر تاوانيَن وة ، ئةم بتنىَ راستى ثةريَسن نةك ض ئايدولجى و ئايين ثةريَس ؟ تو و حزبا خوة ئاغا و شيَخ و دين ثةريَسن ! تو دبيَذى ئةز وى دةمى ل ئيرانىَ بوم هةر ئةز نة لظيَرىَ بوم . وةديارة ئورديطايىَ زيَوة سليَظانة نة كوردستانن؟ وة ديارة ( زيَرةظان كوظلى ) ثشتى كونطرىَ وة يىَ 1989 ىَ ل روذهةلاتا كوردستانىَ بىَ ى ئةطةر روينشتة خوارىَ ئةو بةر ثرسبو يان تو و سةركردايةتيا تة يا ل ئيرانىَ بةر ثرس بون ذ تاوانيَن ئةنفالا ! وة ض ريَك بو خةلكى ديار نةدكرن د ئةنفالان دا و هوين د ئامادة نةبون تا 25/8/1988 ذى كو ويَ روذىَ ئةنفال ل بادينان دةست ثيَكربى هوين بةرسظا بروسكةيةكا منةزمةكا خوة يان ليذنيَن خوة بدةن . ثا زيَرةظان كوظلى بوضى روينشتة خوار دةمىَ داخواز كرى د كونطرةى دا و ظياى طونةهباريَن ئةنفالا بكةظنة بةر دادطةهان مةسعود بارزانى ب دةبانجىَ دطةل د ئاخظت و ظيا بكوذيت ضونكة راستى دطوت نوكة ذى زيَرةظان كوظلى ل زاخويية بةس ب ئازادى ب ويَريت بةرسظ بدةت دىَ وىَ راستيىَ كةتة ددةستىَ وةدا تاوانبار .كى تاوانبارة ؟ ئةظة و ئةم ب دكيومةنتيَن ئةمنا دهوك و مويسل و ئاميَدى و زاخو دىَ ثتر بةرسظا وة دةين . كا وة ضةند خوة فروتية رذيَما بةعس و وة ضةند خوينا مة بدةستيَن خوة ظة هيَلاية ، كا ضةوا نوكة مازنترين سةروك جاش لةزطين هةمزانى بو ية شيرةتكارىَ سةروكىَ تة مةسعود ئا هوسا هوين ذى شريكيَن تاوانانة و هوين تاوانبارن و دىَ وة كيَشنة دادطةها ل نيَزيك كا ضةوا ثالثشتيَ وة صةدام د دادطةهىَ داية هوين ذى دىَ وةك وى ضنة دادطوهىَ . ئةظة ضثكةك ذ دةريايةكا راستيا ظةشارتى . بو ثةيوةندى كرنىَ : www.rast.eu.tc groparasty@yahoo.com طروثا راستى دهوك 2/9/2006
1. سةدام طاز و غاز و ثانزين بو هةظوةلاتيان ئةرزاندكر لىَ ئةظان بهايىَ وان فراند و برة بةر عةسمانا ( ل دةمىَ سةدام كو حيصار ذى بو دا ب نيظ دولارى سةيارىَ تذى ثانزين كةى لىَ نوكة ب 60 دولاران ذى تذى نابيت . 2. صةدام عةرةب دئينانة كةركوك و دةه هزار دينار ددانىَ دا لىَ بمينيت ؟ بةلىَ جةلال و مةسعود بارزانى عةرةبا تيينة كوردستانىَ دا كرييَن خانيا طران ببن و كةسىَ ثيَضيَنةبيت خانيةكى ئيجار بكةت . 3. صةدام جل و بةرطيَن خاندنىَ دكرنة ئيَك دا ض جيَوازييةك دناظ بةرا كضا مةسؤولةكى و كورةكىَ فةقيرى دا نةبيت ؟ لىَ ظان زانكو رةنطا و رةنط كرن ذ كةسك و سورى و كض مانة ب حوبىَ و عةشقىَ ظة و نسبا نةجاحةتىَ بو 15 ذ 100 ديارة جهىَ بيَهن ظةدانانة ...... 4. صةدام رىَ نةددا بازرطانا و مروظ فروشا ب كةيفا خوة دناظ بازاريدا بازارى بلند بكةن و فةقيرى ثيَلننة دبن ثيَياظة هةر سالىَ ضةند كةس دادطةه دكرن سةرا ئيستغلالىَ ؟ لىَ ظان ب هزاران مليارديَريَن بطةندةليىَ بوينة مليارديَر ثةيداكرن و بازارىَ ب كةيفا خوة ياريا ثيَبكةن ذوانا مةلا بةختيار و نيَضيرظانىَ بازرطانىَ مروظا و ....، مخابن هةمى مليارديَريَن مة بةرثرسيَن حزبينة و ييَن بدزيا بوينة مليار ديَر . ثشتا وان بشكيَت 5. كارمةنديَن حزبى ييَن صةدام ثروذة و كومثانيا نةبون ؟ لىَ ييَن ظان بةرثرسةكىَ بضيك ذ ضوار كومثانيا كيَمتر هةبيت هةست بكيَماتيىَ دكةت) 6. صةدام ئاظ و كارةب ب بةردةوامى ددا هاولاتيان ؟ لىَ ئةظان ( كارةبةكا هةر بيَهنةكىَ دضيت و هةمى جيهازيَن ناظ مالا ذى سوتن و ئاظةكا 75% ثيس داية خةلكى ، و خو ل دةمىَ من ئةظ بابةتة دنظيسا ذى بى قيَر قيَرا كومثيوتةرا من . 7. صةدام هنديى شياباية دا بازارى ئةرزان كةت ذ بةر ضباية ، لىَ ئةظة هندى بشيَن دىَ بازارى طران كةن هةر ذ بةر ض بيت 8. ل دةمىَ صةدام ناظىَ دزى و طةندةليىَ نةبو ؟ لىَ حكومةتا جةلال و مةسعود بارزانى طةندةلى و دزى ئينا و بىَ حساب . ثك ! 9. ل دةمىَ صةدام عةرةبان كورد دكوشتن ؟ لىَ ل دةمىَ ظان كوردان كورد كوشتن . 10. ل دةمىَ صةدام لةزطين هةمزانى محسو زيَوكى عةزو كوريَمةى شةوكةت عابد .......هتد . توبةداريَن مريشك فروشان بوون !! و سةرىَ وان بدةستىَ وان ظة بو ؟ لىَ ل دةمىَ ظان هةريَكىَ نةه دةه بيست كومثانيا هةنة 11. ل دةمىَ صةدام هةر كةسىَ ضوبا ئةوروثا هيَش نةطةهشتى لجوءئ وةردطرت ؟ لىَ ل ظى سةردةمى ئةو ذى نةما ضونكة كوردستان ئازاد بوية بو طوندةلي و دزيىَ بوضى خةلك دضيتة ئةوروثا ؟ بلا ل شينا نانى نةستةلا بخون ! . دةولة سةرىَ دزيكةرا دىَ دةستىَ خو ئاليسن . 12. ل دةمىَ صةدام شيَركو بيَكةس و رةؤوف بيَطةرد و رةشيد فندى و ....هتد . بو بةعسيان د تةوين ؟ و ئةظرو بو ظان د تةون . 13. ل دةمىَ صةدام مامة و كاكة هةردوك شيَست وشةش كيلوبين لىَ ئةظرو ض ميزانى ناكيَشن .... دىَ ثةقن ها هندة 14. ل دةمىَ صةدام مةصيفيَن صةلاحةددين و سةرةرةش و قةلاضولان ئوتيَليَن دوكان دةظةريَن قاضاخ نةبون ؟ لىَ ئةظرو محةرةمن و قاضاخن بتنىَ عفريت و ئاخر موديَليَن سةيارا بو هةية بضنىَ . 15. ل دةمىَ صةدام عيراق ولات بو لى نوكة ئةدةبا دةولةتيَن دةور و بةر و دةولةتيَن دويرة و طوى و ميزا دكةنىَ 16. صةدام د ماوىَ 35 سالادا بتنىَ 3 سىَ شةر كرن لىَ جةلال تالةبانى د ضوار سالادا 5 شةر كرن ! ( شةرىَ ثارتى ، شةرىَ حةرةكا ئيسلامى شةرىَ سوشيالستا ، شةرىَ ث ك ك ، شةرىَ جند لئيسلام ) و كاكة مةسعود تةرةزانى ذى ذ مامةى خرابتر تاكو يىَ عةرةبان عةرةبيَن معارزة وةك احمد ضةلةبى ذى كر ويَرانكرن . 17. ل دةمىَ صةدام شيَخ و ميَخ زانا نةبون ل دةمىَ ظان ثةيدابوون و دقونا بضيكا ذى نا. 18. ل دةمىَ صةدام لةزطين هةمزانى وةحيد كوظلى مستةشارةك و دوو هةولاتى بون ؟ لىَ لظى سةردةمى ب ثشتطيريا بنةمالا بارزان وةحيد كوظلى ضةندين تيَنتى و ضةندين كةس كوشتن و كومثانيا ثيَ ئاظاكرن و نزاننن كا ض قةومى. 19. ل دةمىَ صةدام خويَندن ب زورى بو و كةس نةدشيا خاندنىَ ثيَليت ، لىَ ل دةمىَ حكومةتا هةرمتى هةر كةسىَ حةزا خاندنىَ نةماية 20. ل دةمىَ صةدام جاش و خوة فروشان ب تةعداى خوة دثاراست و خارنا ثاريةكىَ نانى ب تازةهى ليَهزرةت بو ذ ترسا ل ل دةمىَ حكومةتا هةرمتى جةحش و خوة فروش دثلا هةرة بلند داية و هةر تشت ددةستىَ وان داية لةما دىَ بيَذن سةد رةحمةت ل طورىَ كفن دزى و سةد نةعلةت و تف ل هةرمتى و صةداميان و طةندةلضى و دزيكةر و دوذمنيَ مروظايةتيىَ بن ........ دهوك 31/8/2006
طروثا راستى
See Gallman to Department of State، 14 October 1958، in U.S. Department of State، Foreign Relations of the United States، 1958-1960، Vol. XII (Washington، DC: Government Printing Office، 1993)، 344-46.( سهرچاوه Zubok،21). له ڕاستیشدا دوایی ههر ئهم پێشبینییهی باڵوێزی ئهمهریکی هاته دی، چونکه مهلا مستهفا کاتێک شۆڕشی ههڵگیرساند که پهیوهندییهکانی حکومهتی قاسم له گهل شیوعیهکان بهرهو خراپی دهڕۆیشت و ئهم حکومهته زیاتر له ڕۆژئاوا نزیک دهبووهوه. Decree of the CC CPSU Politburo to Mir Bagirov CC Secretary of the Communist Party of Azerbaijan، on ?Measures to Organize a Separatist Movement in Southern Azerbaijan and Other Provinces of Northern Iran? Date: Decree of the CC CPSU Politburo to Mir Bagirov CC Secretary of the Communist Party of Azerbaijan, on “Measures to Organize a Separatist Movement in Southern Azerbaijan and Other Provinces of Northern Iran” Date:
با بهڵگهنامهکان بۆ خۆیان بدوێن:
به پێی ههردوو ئهرشیڤی کۆمیتهی ناوهندی پارتی کۆمۆنیستی سۆڤیهت و، ئهرشیڤی میترۆخین، شۆڕشی ئهیلول، کهوا تا ئیستا به شۆڕشی مهزنی ئهیلول ناودهبرێت له ڕاستیدا شۆڕش نهبووه، بهڵکو ئۆپهراسیۆنێکی (کهی.جی.بی) بووه بۆ یهکهم جار له لایهن سهرۆکی دهزگای جاسوسی (کهی.جی.بی) ئهو کاته "شێلێپین" بۆ خروشۆف پێشنیارکراوه و ئهمیش ڕهزامهندیی له سهر داوه.
به پێی ئهم بهڵگهنامانه شێلێپین له 29.7.1961 نامهیهک ئاراستهی خروشۆڤ دهکات، کهوا پلانێک له خۆی دهگرێتهوه: "بۆ نانهوهی سهرلێشێواوی بۆ حکومهتهکانی ئهمهریکا، بهریتانیا، تورکیا، ئێران و گومان پهیداکردن لایان له سهر ئاسایشی ڕۆژههلاتی ناوهڕاست، پێشنیار دهکهم، پهیوهندییه کۆنهکانی (کهی.جی.بی) لهگهڵ سهرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان مهلا مستهفا بارزانی به کار بهێنرێت بۆ زیندوکردنهوهی بزوتنهوهی گهلی کورد له عێراق و ئێران و تورکیا به مهبهستی دامهزراندنی کوردستانێکی سهربهخۆ کهوا بهشهکانی کوردستان لهم ولاتانه له خۆی بگرێتهوه. چهک و پارهی پێویست بۆ بارزانی دابین بکرێت. بزوتنهوهی سهربهخۆیی کوردستان دهبێته هۆی ناڕهحهتییهکی زۆر له لایهن وڵاتانی ڕۆژئاوا به تایبهتی ئینگلتهرا، له بهر ڕێگای گهیشتنی نهوت بۆی له عێراق و ئێران، ههروهها بۆ ئهمریکاش، که به هۆی ئهو خهتهرهی دهکهوێته سهر بنکه سهربازییهکانی له تورکیا. جگه لهوهش بزوتنهوهکه، گیروگرفتێکی زۆر بۆ حکومهتی عهبدولکهریم قاسم دروست دهکات، کهوا دهستی پێکردوه له ڕۆژئاوا نزیک ببێتهوه".
شێلێپین جگه لهمهش له نامهکهی بۆ خرۆشۆف پێشنیار دهکات، جهمال عهبدولناسر، سهرۆکی ئهو کاتهی کۆماری عهرهبی یهکگرتوش هانبدرێت بۆ پاڵپشتی کردنی کوردهکان. شێلێپین پێشنیاری کردبو کهوا جهمال عهبدولناسر له ڕێگای نهێنییهوه ئاگادار بکرێتهوه، ئهگهر بێتو کوردهکان سهرکهوتنیان به دهست هێنا، ئهوا مۆسکۆ پشتگیری له یهکێتیی بهشه عهرهبییهکهی عێراق به کۆماری عهرهبی یهکگرتو دهکات" بهڵگهنامهی (کهی.جی.بی): له شێلێپێنهوه بۆ خرۆشۆف 29.7.1961 ، ژماره in St.-191/75gc، 1 August 1961، TsKhSD، fond 4، opis 13، delo 81، ll. 131-32) ).( تێبینی: ئهم بهڵگهنامهیه کۆپییهکی له W.Wilson Center له واشنتن پارێزراوه، له ههمان کاتیشدا له ئهرشیڤی کۆمیتهی ناوهندی پارتی کۆمۆنیستی سۆڤیهت، جگه لهو کۆپیهش کهوا له ئهرشیڤهکانی میترۆخین بلاو کراوهتهوه).
لێرهدا دهتوانین بلێین کهوا ناسینی مهلا موستهفا لهگهڵ جهمال عهبدولناسرو چاو پێکهوتنی لهگهڵیدا پێش گهیشتنی بۆ عێراق، ههر به پاڵپشتی (کهی.جی.بی) بووه. ئهرشیڤهکانی میترۆخین باس له پهیوهندیی خهستی نێوان (کهی.جی.بی) و دهزگا ئهمنییهکانی میسر دهکهن له سهردهمی عبد الناسردا.
کاتێک خرۆشۆف پلانهکهی شێلێپین پهسند دهکات و مهلا مستهفا به پێی ڕێنمایهکانی (کهی.جی.بی) شۆڕشی ئهیلول ههڵدهگیرسێنێت، جێگری سهرۆکی (کهی.جی.بی) پێتر ئێڤاشوتین له نامهیهکیدا بۆ کۆمیتهی ناوهندیی چهند پێشنیاری نوێ دهخاته بهردهم سهرکردایهتی سۆڤیهت. له نامهکهدا وا هاتووه: " به پێی ڕێنمایهکانی کۆمیتهی ناوهندی له (8.1. 1961) ، له سهر جێ بهجێکردنی بڕیارهکانی پهیوهندیدار به لادانی پالهپهستۆی ئهمریکا و هاوپهیمانهکانی به هۆی کێشهی بهرلینی ڕۆژئاوا، کهوا له ههمانکاتدا لهگهڵ دهستپێکردنی بزوتنهوهی چهکدارانهی عهشیرهته کوردهکان له باکوڕی عێراق ڕوودهدهن، پێشنیار دهکهین کهوا:
1. (کهی.جی.بی) ههڵسێ به ڕێکخستنی خۆپشاندان و ناڕهزایی دهربڕین وهکو پالپشتی یهک له کورد و دژایهتیکردنی حکومهتی عهبدولکهریم قاسم، له هندستان و، ئهندهنوسیاو، ئهفغانستانو، گینێیاو ولاتانی تر.
2. (کهی.جی.بی) له گهل بارزانی کۆببێتهوه، داوای لێبکات کهوا جڵهوی بزوتنهوهی کوردی له دهست خۆی بهێڵێتهوه و به لای ڕێچکهی دیموکراسیهتیدا ببات، ههروهها ههموو ههوڵێک بدات بۆ ئهوهی پهیوهندییهکانمان ئاشکرا نهبێت، نهبادا ڕۆژئاوا به دهستتێوهردان له کاروباری ناوخۆی عێراق تۆمهتبارمان بکات.
3. (کهی.جی.بی) ههڵسێت به مهشقپێکردنی 500 تا 700 کهس له کوردهکانی سۆڤیهت، به مهبهستی ناردنیان بۆ لای بارزانی له حاڵهتێکدا ئهگهر پسپۆرانی جهنگی له میانهکانی تۆپخانهو، پهیوهندی لاسلکی و تهقاندنهوه پێویست بوون (بهڵگهنامهی (کهی.جی.بی): P. Ivashutin to CC CPSU، 27 September 1961، St.-199/10c، 3 October 1961، TsKhSD، fond 4، opis 13، delo 85، ll. 1-4 ) .(سهرچاوه Zubok،21)
ئهوهی جێگری سهرۆکی (کهی.جی.بی) دیاره ئاگاداری نهبووه ئهوهیه، کهوا ئهمهریکا پێشتر ئاگاداری پهیوهندییه تایبهتهکانی بارزانی و سۆڤیهت بووه. له ئۆکتۆبهری 1958 باڵوێزی ئهمهریکا له بهغدا، بروسکهیهک بۆ وهزارهتی دهرهوهی ئهمهریکی دهنێرێت و وهزارهتی دهرهوه ئاگادار دهکاتهوه کهوا: " شیوعیهکان دهتوانن گورزی خۆیان له حکومهتی قاسم بوهشێنن، و به تایبهتیش له ڕێگای مهلا مستهفاوه، کهوا یانزه ساڵی له سۆڤیهت به سهر بردوه و پاڵپشتییهکی زۆری له نێو کوردهکانی عێراقدا ههیه و دهتوانێت به شێوهیهکی بهرچاو ببێته کۆسپێک له پێش ئاسایشی وڵات، بۆیه ئێمه بڕوا دهکهین کهوا گهورهترین خهتهر له سهر حکومهتی قاسم له لایهن شیوعیهکانهوه دێت" (بهڵگهنامه:
کێشهی کوردی بهم جۆره ههر له سهرهتاوه ئامرازێک بووه له دهست هێزه گهورهکانی جیهان و تهنها بۆ بهرژهوهندی ئهوان بهکارهاتووه، له گهڵ ئهم ههموو مالوێرانیی و کوشتن و کوشتارهشدا که بهسهر گهلی کوردددا هاتووه. سودپۆلاتۆڤ له بیرهوهرییهکانیدا دهڵێت: من به هیچ جۆرێک لهو باوهڕهدا نهبووم، کهوا دهرهبهگێکی وهکو مهلا مستهفا بتوانێت کوردستانێکی دیموکراسی دابمهزرێنێت، بهلام ئێمه دهمانویست بۆ مهبهستهکانی خۆمان بهکاری بهێنین. بهکارهێنانی کێشهی کوردی له عێراق، له قۆناغی یهکهمیدا تاکو 1974 بهردهوام بوو. به گوێرهی ئهرشیڤهکانی میترۆخین، (کهی.جی.بی) له شهستهکانی سهدهی ڕابردوودا، کارمهندی (کهی.جی.بی)، یڤگێنی پریماکۆڤی نارده عێراق له ژێر پهردهی ڕۆژنامهنووسیدا، پریماکۆڤ پهیوهندی ڕاستهوخۆی لهگهڵ مهلا مستهفا و سهرکردایهتی کوردی ههبوو، ههر پریماکۆڤیش بوو، بووه هۆی ڕێککهوتنامهی 11ی ئازاری ساڵی 1970. به پێی ئهرشیڤهکانی میترۆخین ڕژێمی بهعس که تازه دهسهڵاتی گرتبووه دهست، شهڕی کوردستان تهنگی پێ ههڵچنی بوو، بۆیه پهنای برده بهر سۆڤیهت یارمهتی بدات بۆ کۆتایی هێنانی ئهم کێشهیه. له بهرامبهر ئهو کارهوه یهکێتی سۆڤیهت چهند مهرجێک بۆ عێراق دادهنێت، وهکو ڕاگرتنی ڕاودوونانی حیزبی شیوعی عێراق و پتهوکردنی پهیوهندی ئابوریی و سهربازیی و سیاسییهکانی عێراق لهگهڵ سۆڤیهتدا. عێراق بهم مهرجانهی سۆڤیهت ههمووی قایل دهبێت. بهڵام پاش ئهوهی ڕژێمی بهعس توانی لهگهڵ شای ئێراندا ڕێکبکهوێت، ئیتر کۆتایی به شۆڕشی کورد هێنا، بۆیه ئهم ڕژێمی بهعس دیسان له سۆڤیهت بای دایهوه، دهستی کردهوه به ڕاودوونانی شیوعیهکان و نزیکبوونهوه له ڕۆژئاوا. سۆڤیهتیش جارێکی تر دهستدهکاتهوه به بهکارهێنانی کارتی کوردیی. له 1978 و به چهک و پاره، له ڕێگای حیزبی شیوعی عێراقی، ڕاستهوخۆ یارمهتی کوردهکانی دایهوه، کهوا به پێی ئهرشیڤهکانی میترۆخین پهیوهندی یهکی خهستی له گهل (کهی.جی.بی) ههبووه.
بێگومان ئهم باسه تهنها له سهر پهیوهندی یهکانی (کهی.جی.بی) و بارزانییه، بهڵام به پێی ئهرشیڤهکانی میترۆخین، (کهی.جی.بی) ههر له سهرهتای ههفتاکانی سهدهی ڕابردوودا، زانیاری به دهست گهیشتووه، کهوا مهلا مستهفا پهیوهندی نهێنی لهگهڵ (مۆساد) و (سی ئای ئهی)یشدا بهستووه.
دوا ڕۆژهکانی مهلا مستهفاش وهکو پیاوێکی (کهی.جی.بی) کۆتایی نههات بهڵکو وهکو پیاوێکی سهر به (سی ئای ئای).
توێژهری ئـهمریکی David A. Korn له باسێکیدا کهوا له سال 1994 له سهر ژیانی بارزانی له ئهمهریکا بڵاو کراوهتهوه، دهڵێت: بارزانی ههر له پاش گهیشتنی بۆ ئهمهریکا و تا مردنیشی لهلایهن (سی ئای ئهی)هوه به خێودهکرا، رَێگایان پێ نهئهدا، دهبوو لهو مالهدا بژیێت کهوا سی ئای ئهی بۆی به کرێ گرتبوو. و ئهم سازمانهش ههموو خهرجییهکانی چارهسهری نهخۆشی بارزانی گرتبووه ئهستۆی خۆی. به گوێرهی ئهم باسه، بهردهوام بارزانی له ژێر چاودێری خهستی (سی ئای ئای)دا بووه (بۆ دیتنی ئهم باسه کلیکی ئێره بکه ( http://www.meforum.org/article/220).
هێشتا زۆر پرسیار ماوه که چاوهڕوانی وهڵام دهکهن، وهکوو:
1. ئایا شهڕی دهها ساڵهی براکوژی نێوان بنهماڵهی تالهبانی و بارزانی له ڕاستیدا له سهر چییه؟
2. ئایا جهلال تالهبانی ئاگاداری پهیوهندییهکانی بارزانی بووه لهگهڵ (کهی.جی.بی) ؟ بۆچی دوایی لێی جیابووهوه؟
3. فاخری حهمهد ئاغا و کهسوکارهکهی له سهرچی له نێوبران؟ ئایا فاخری حهمهد ئاغا ئاگاداری نهێنییهکانی مهلا مستهفا بوو که لهگهڵ (کهی.جی.بی)دا ههیبوو؟
4. ئایا پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق، ههروهکو پارتی دیموکراتی کوردستانی ئێران به دهستتێوهردانی سۆڤیهت دامهزرا؟
5. بۆچی پهیوهندییهکانی حیزبی شیوعی عێراق و پارتی ئهوهنده به هێزن و زۆر له سهرکردهکانی پارتی کۆنه شیوعین؟ یاخود ئهندامه چالاکهکانی حیزبی شیوعی زۆر به ئاسانی دهبنه پارتی؟ دهبێ ئهمانه به نهێنییهکی تر بزانن، یان ئاراسته دهکرێن؟
وهلامی ئهم پرسیارانه و زیاتریش دهبێت به ههوڵی ههموو لایهکمان بێته دی، به تایبهت، له ڕێگای لێکۆڵینهوهی زانستیی و به پشتبهستن به بهڵگهنامهکان.
پاشکۆکان:
بهڵگهنامهکانی (کهی.جی.بی) پهیوهندیدار به کێشهی کوردی کهوا وهڕگێڕدراونهته سهر زمانی ئینگلیزی له لایهن Wilson Center له واشنتن، و virtual achives ی ئهم سهنتهره کهوا له ئینتهرنێت بلاو کراوهتهوه.
پاشکۆی ژماره 1
07/06/1945 Source:
Source: GAPPOD AzR، f. 1، op. 89، d. 90، ll. 4-5. Obtained by Jamil Hasanli. Translated for CWIHP by Gary Goldberg Description:
The Soviet leadership informs the leadership of the CPAz CC of the decisions taken regarding the need to organize a separatist movement in Northern Iran. The document sets up a step by step plan to insure that the population in Northern Iran can be manipulated to declare independence and join the Azerbaijan SSR.
TOP SECRET
To Cde. Bagirov
Measures to Organize a Separatist Movement in Southern Azerbaijan and Other Provinces in Northern Iran
1. Consider it advisable to begin preparatory work to form a national autonomous Azerbaijan district [oblast?] with broad powers within the Iranian state.
At the same time develop a separatist movement in the provinces of Gilyan، Mazandaran، Gorgan، and Khorasan.
2. Establish a democratic party in Southern Azerbaijan under the name ?Azerbaijan Democratic Party? with the objective of guiding the separatist movement. The creation of the Democratic Party in Southern Azerbaijan is to be done by a corresponding reorganization of the Azerbaijani branch of the People?s Party of Iran and drawing into it supporters of the separatist movement from all strata of the population.
3. Conduct suitable work among the Kurds of northern Iran to draw them into the separatist movement to form a national autonomous Kurdish district.
پاشکۆی ژماره 2
07/06/1945 Source:
Source: GAPPOD AzR, f. 1, op. 89, d. 90, ll. 4-5. Obtained by Jamil Hasanli. Translated for CWIHP by Gary Goldberg Description:
The Soviet leadership informs the leadership of the CPAz CC of the decisions taken regarding the need to organize a separatist movement in Northern Iran. The document sets up a step by step plan to insure that the population in Northern Iran can be manipulated to declare independence and join the Azerbaijan SSR.
TOP SECRET
To Cde. Bagirov
Measures to Organize a Separatist Movement in Southern Azerbaijan and Other Provinces in Northern Iran
1. Consider it advisable to begin preparatory work to form a national autonomous Azerbaijan district [oblast’] with broad powers within the Iranian state.
At the same time develop a separatist movement in the provinces of Gilyan, Mazandaran, Gorgan, and Khorasan.
2. Establish a democratic party in Southern Azerbaijan under the name “Azerbaijan Democratic Party” with the objective of guiding the separatist movement. The creation of the Democratic Party in Southern Azerbaijan is to be done by a corresponding reorganization of the Azerbaijani branch of the People’s Party of Iran and drawing into it supporters of the separatist movement from all strata of the population.
3. Conduct suitable work among the Kurds of northern Iran to draw them into the separatist movement to form a national autonomous Kurdish district.
پاشکۆی ژماره 2
Collection : The Cold War in the Middle East
Decree of the CC CPSU Politburo to Mir Bagirov CC Secretary of the Communist Party of Azerbaijan, on “Measures to Organize a Separatist Movement in Southern Azerbaijan and Other Provinces of Northern Iran”
Date:
07/06/1945
Source:
Source: GAPPOD AzR, f. 1, op. 89, d. 90, ll. 4-5. Obtained by Jamil Hasanli. Translated for CWIHP by Gary Goldberg
Description:
The Soviet leadership informs the leadership of the CPAz CC of the decisions taken regarding the need to organize a separatist movement in Northern Iran. The document sets up a step by step plan to insure that the population in Northern Iran can be manipulated to declare independence and join the Azerbaijan SSR.
[Handwritten across the upper left-hand corner: “One copy for Yemel’yanov.”]
TOP SECRET
To Cde. Bagirov
Measures to Organize a Separatist Movement in Southern Azerbaijan and Other Provinces in Northern Iran
1. Consider it advisable to begin preparatory work to form a national autonomous Azerbaijan district [oblast’] with broad powers within the Iranian state.
At the same time develop a separatist movement in the provinces of Gilyan, Mazandaran, Gorgan, and Khorasan.
2. Establish a democratic party in Southern Azerbaijan under the name “Azerbaijan Democratic Party” with the objective of guiding the separatist movement. The creation of the Democratic Party in Southern Azerbaijan is to be done by a corresponding reorganization of the Azerbaijani branch of the People’s Party of Iran and drawing into it supporters of the separatist movement from all strata of the population.
3. Conduct suitable work among the Kurds of northern Iran to draw them into the separatist movement to form a national autonomous Kurdish district.
4. Establish in Tabriz a group of responsible workers to guide the separatist movement, charging them with coordinating [kontaktirovat’] their work with the USSR General Consulate in Tabriz.
Overall supervision of this group is entrusted to Bagirov and Yakubov.
5. Entrust the Azerbaijan CP(b) CC (Bagirov and Ibragimov) with developing preparatory work to hold elections in Southern Azerbaijan to the 15th Convocation of the Iranian Majlis, ensuring the election of deputies who are supporters of the separatist movement on the basis of the following slogans:
a) Allotment of land to the peasants from state and large landowning holdings and awarding long-term monetary credit to the peasants;
b) Elimination of unemployment by the restoration and expansion of work at enterprises and also by developing road construction and other public works;
c) Improvement of the organization of public amenities of cities and the public water supply;
d) Improvement in public health;
e) Use of no less than 50% of state taxes for local needs;
f) Equal rights for national minorities and tribes: opening schools and publication of newspapers and books in the Azerbaijani, Kurdish, Armenian, and Assyrian languages; court proceedings and official communications in local institutions in their native language; creating a provincial administration, including the gendarmerie and police, from local national elements; formation of regional, district, and city enjumens [and] local self-governing bodies.
g) Radical improvement in Soviet-Iranian relations.
6. Combat groups armed with weapons of foreign manufacture are to be created with the objective of selfdefense for pro-Soviet people [and] activists of the separatist movement of democratic and Party organizations. Entrust Cde. [Nicolai] Bulganin together with Cde. Bagirov with carrying out this point.
7. Organize a Society for Cultural Relations Between Iran and the Azerbaijani SSR to strengthen cultural and propaganda work in Southern Azerbaijan.
8. To draw the broad masses into the separatist movement, [we] consider it necessary to create a “Society of Friends of Soviet Azerbaijan” in Tabriz with branches in all regions of Southern Azerbaijan and Gilyan.
9. Entrust the CC CP(b) of Azerbaijan with organizing publication of an illustrated magazine in Baku for distribution in Iran and also three new newspapers in Southern Azerbaijan.
10. Commit the OGIZ [State Publishing House](Yudin) to allocating three flat-bed printing presses for the use of the CC CP(b) of Azerbaijan to create printing resources [tipografskaya baza] for the Democratic Party of Southern Azerbaijan.
11. Commit the Narkomvneshtorg [People’s Commissariat for Foreign Trade] (Cde. [Anastas] Mikoyan) with providing good paper for the publication of the illustrated magazine in Baku and also the three new daily newspapers in Southern Azerbaijan; the total press run is to be no less than 30,000 copies.
12. Permit the NKVD of the Azerbaijan SSR, under the observation of Cde. Bagirov, to issue permission for departure to Iran and return from Iran of persons being sent on business connected with putting these measures into effect.
13. To finance the separatist movement in Southern Azerbaijan and also to hold elections to the 15th Convocation of the Iranian Majlis; to create in the CC CP(b) of Azerbaijan a special fund of one million foreign-currency rubles (“for conversion into tumans”).
6 July 1945
CC VKP(b) Politburo
Distribution: 1-2 Cde. Molotov; 3-4 Cde. Bagirov;5- Cde. Kavtaradze.
پاشکۆی ژماره 3
Collection 1945-46 Iranian Crisis
Secret Soviet Instructions on Measures to Carry out Special Assignments throughout Southern Azerbaijan and the Northern Provinces of Iran in an attempt to set the basis for a separatist movement in Northern Iran.
Date: 07/14/1945
Source:
Description: GAPPOD AzR, f. 1, op. 89, d. 90, ll. 9-15. Obtained by Jamil Hasanli. Translated for CWIHP by Gary Goldberg.
Strictly Secret
Measures to carry out special assignments throughout Southern Azerbaijan and the northern provinces of Iran
I. The Question of Creating the Azerbaijani Democratic Party
1. Immediately organize [the] transport of Pishevari and Kombakhsh to Baku for talks. Depending on the results of the talks keep in mind [the] transport to Baku of Padekan [sic! “Padegan” in other documents], the Chairman of the District Committee of the People’s Party of Azerbaijan.
2. To create organizing committees in the center (Tabriz) and elsewhere [na mestakh], within a month select candidates from authoritative democratic elements from the intelligentsia, middle-class merchants, small and average landowners, and the clergy in various democratic parties, and also from non-party members and bring them into the organizing committees of the Azerbaijan Democratic Party.
The first priority is to create an organizing committee in Tabriz which, via the existing democratic press Khavar Nou, Azhir, Dzhodat and others, will publish an appeal to organize an Azerbaijani Democratic Party and print leaflets.
3. With the appearance of the appeal, initiative groups elsewhere will speak out in the press in its support and create Azerbaijani Democratic Party committees from the most active organizations of the People’s Party and other democratic organizations and elements.
Do not permit a mechanical renaming of organizations of the People’s Party to committees of the Azerbaijani Democratic Party. Recommend that the Tabriz district committee and its local organizations of the People’s Party discuss the appeal of the Azerbaijani Democratic Party, decide to disband the organizations of the People’s Party and enter its members in the Azerbaijani Democratic Party.
4. After establishing the organizing committee of the Azerbaijani Democratic Party in Tabriz the first priority is to create local committees of the Azerbaijani Democratic Party in the following cities: Ardebil’, Rezaye, Khoy, Mianeh, Zanjan, Maraghe, Marand, Mahabad, Maku, Qazvin, Rasht, Pahlavi, Sari, Shakh, Gorgan, and Mashhad.
Send representatives of the central organizing committee to organize the committees in these cities. Systematically place positive responses and calls to join the Azerbaijani Democratic Party in the democratic press.
5. Create a press agency in the organizing committee of the Azerbaijan Democratic Party in Tabriz under the name “Voice of Azerbaijan”.
6. Organize the drafting of programs and a charter for the Tabriz organizing committee.
II. Ensuring the Election of Deputies to the 15th Convocation of the Majlis
1. Begin talks with deputies of the Majlis who are supporting them during the elections to the Majlis for this convocation with the object of nominating these deputies to the 15th Convocation under the condition that they fight for the implementation of the slogans of the Azerbaijani Democratic Party.
2. Begin work to nominate candidates for deputy to the Majlis from democratic elements who would fight for the implementation of the slogans of the Azerbaijani Democratic Party.
3. Review the list of deputies recommended by the Embassy in light of [these] new tasks.
4. Organize a broad popularization of the selected candidates for election to the Majlis in the press and their contacts [and] meetings with voters.
5. Support meetings, demonstrations, strikes, and the disbanding [razgon] of electoral commissions unsuitable for us with the objective of ensuring our interests in the elections.
6. In the process of preparing for the elections, compromise and expel from the electoral districts of northern Iran candidates nominated by reactionary circles [who are] actively operating against the candidates of the democratic movement.
7. Demand the replacement of unsuitable reactionary-minded leaders of local bodies [vlasti].
III. Creation of the “Society of Friends of Soviet Azerbaijan”
1. In the matter of organizing the “Society of Friends of Soviet Azerbaijan”, use the delegates participating in the jubilee celebration of the 25th anniversary of the Azerbaijan SSR.
2. Recruit the workers of our consulates, military commandants, and their active [Party] members into the organization of the Society.
3. The organizing group of the “Society of Friends of Soviet Azerbaijan” in Tabriz is to draw up the charter of the Society.
4. To widely attract the population to the “Society of Friends of Soviet Azerbaijan”, use the press to systematically illustrate the achievements of the economy, culture, and art of Soviet Azerbaijan and the historical friendship of the peoples of Southern Azerbaijan and the peoples of Soviet Azerbaijan.
IV. The Organization of the Separatist Movement
1. Organize work to develop a separatist movement to create: an Azerbaijani Autonomous District [and] a Kurdish Autonomous District with broad powers.
In Gorgan, Gilyan, Mazandaran, and Khorasan provinces organize the separatist movement along local [korennyye] questions, in particular:
in Gilyan Province:
The organization of public services and amenities in the cities of Rasht [and] Pahlavi, leaving no less than 50% of the tax proceeds collected from the province for this purpose;
in Gorgan Province:
Study in the native Turkmen language in the schools; replacement of the local organization, gendarmerie, and police with Turkomans, leaving no less than 50% of the tax proceeds collected from the province for public services, amenities, and health in Gonbad-e-Kavus, Gorgan, and Bandar Shah.
in Mazandaran and Khorasan Provinces:
1. Return of land to small and average landowners taken by Reza Shah (amlyak lands).
2. Leaving no less than 50% of tax proceeds collected from the province for public services and amenities of the cities of Sari, Shah, Mashhad, and New Quchan.
Additionally, bring to light locally such questions so as to organize a separatist movement in the above provinces.
Raise the demand to conduct land reform not only in Southern Azerbaijan but in [regions] regions of the northern provinces of Iran.
V. Organization of Enjumens
1. After creating the organizing committees of the Azerbaijan Democratic Party at the same time as work is conducted to elect deputies to the 15th Convocation of the Majlis, develop a campaign to organize enjumens, using the electoral enthusiasm of the population for this purpose.
VI. Organization of Press Organs
1. To organize all the agitation work via the press, establish a publishing house for new magazines in the cities of Rasht, Rezaye, and Mahabad in addition to the existing newspapers.
[illegible signatures]
پاشکۆی ژماره 4
nformation of KGB USSR to CC CPSU International Department
Date: 10/10/1979 Source: TsKhSD, f. 5, op. 76, d. 1355, ll. 17-20
Description:
Information of KGB USSR to CC CPSU International Department regarding the impact of the situation in Iran on Afghanistan
The Leadership of Iran on the External Security of the Country
According to KGB information, in August in Teheran a secret meeting was held with the participation of representatives of the Prime Minister, the Ministries of Foreign and Internal Affairs, the Intelligence and Operational Administrations of the General Staff, Gendarme and Police Administrations of the General Staff and the Staff of the "Corps of Defenders of the Revolution," with the goal of studying issues which touch on the security of Iran. It was noted that the USSR and the USA, which have their own interests in this region, are worried about the victory of the Islamic revolution in Iran. It is presumed that the USA might resort to a direct military threat and realization of a blockade. But in the event that Iran will not take sharp steps which hurt the USA, and will obstruct the penetration of the Soviets, this will ease the position of the USA.
Evaluating the policy of the USSR in relation to the Iranian regime, the participants in the meeting came to the conclusion that insofar as strengthening the Islamic republic will lead to a weakening of the position of the regime in Afghanistan, exert a certain influence on the Moslem republics in the USSR and will be "a brake in the path of penetration of Communism in the region," the Soviet Union "will not turn away from the ideological struggle and efforts to put into power in Iran a leftist government." It was stressed that with the aim of weakening the Islamic regime the USSR might organize "provocational" activity among Irani Kurds, Azeris, Turkmen, Baluchis, support leftist forces, create economic difficulties, resort to a military threat on the basis of the [Soviet-Iranian] agreement of 1921.
It was noted that Afghanistan is not in any condition to undertake military actions against Iran. However, border conflicts are not excluded. In addition, Afghanistan is in need of economic assistance from Iran, which might soften its position.
The positions of Iraq, Turkey, Pakistan, and Saudi Arabia were also analyzed.
[Source: Notes by O.A. Westad at TsKhSD, f. 5, op. 76, d. 1355, ll. 17-20.]
مستهفا بارزانی پێشهوای مێژویی گهلی کوردستان، له ڕاستیدا پیاوی دهزگای جاسوسی سۆڤیهتی (کهی جی بی) بووه و ناوی نهێنیشی "ڕهئیس" بووه واته سهرۆک. شۆرشی ئهیلولی (1961)یش شۆرش نهبووه، بهڵکو یهکێک له ئۆپهراسیۆنه نهێنییهکانی (کهی جی بی) بووه بۆ بهربهرهکانی کردنی بهرژهوهندی یهکانی ڕۆژئاوا، له ڕۆژههلاتی ناوهڕهستدا بۆ پاڵه پهستۆ خستنه سهر ڕژێمی عهبدول کهریم قاسم، که ئهو کاته به ڕای مۆسکۆ بهرهو ڕۆژئاوا لای دهدا.
ههرکهسێک زاتی ئهوه بکات ئهم زانییاریانه له کوردستاندا به ئاشکرا باس بکات، لهوانهیه به خراپترین چارهنوس بگات. کهمترین سزای لهوانهیه فراندن و بێسهروشوێنکردنی ههتا ههتایی بێت، یاخود کوشتن به جۆرێکی شاراوهو ناڕاستهوخۆ. جگه لهوهش ههموو مهسهلهی پهیوهندی نێوان (کهی جی بی) و مستهفا بارزانی به درۆ و بوختان له قهلهم دهدرێ له لایهن بنهماڵهی بارزانییهوه، کهوا دهها ساڵه توانیویانه به زیرهکانه خهڵک فریو بدهن، بهڵام له بهدبهختی بنهماڵهی بارزانی ئهم زانیاریانه نه دهستکردی کهسێکن نه بوختانی ناحهزانی ئهو بنهماڵهیهشن، بهڵکو ناوهڕۆکی ئهو بهڵگهنامانهی (کهی جی بی) سۆڤیهتین کهوا لهم دواییهدا به شێوهیهکی فهرمی ئاشکرا کران و ههر توێژهرێک و کهسێکی تایبهتیش دهتوانێت، ئهگهر بیهوێت، سهیری ناوهڕۆکی ئهم بهڵگهنامانه بکات له مۆسکۆ، یاخود له ههندێ ولاتانی تر کهوا بهڵگهنامهکانیان بۆ مهبهستی توێژینهوه وهرگێڕاوهته سهر زمانهکانی خۆیان.
لهم باسهدا و به شێوهیهکی سهرهکی دوو سهرچاوهی بهڵگهنامهکان به کار دههێنرێت:
یهکهمیان: ئهو بهڵگهنامانهن کهوا ئێستا له ئهرشیڤی کۆمیتهی ناوهندی پارتی کۆمۆنیستی سۆڤیهتی پێشوودا پارێزراون له مۆسکۆ، ههر کهسێک بییهوێت، دهتوانێت سوودیان لێ وهرگرێت. ئهو بهڵگهنامانهش بریتین لهم زانییاریانهی کهوا (کهی جی بی) بۆ کۆمیتهی ناوهندی و سهرکردایهتی سۆڤیهتی ناردووه. ئهوهی پهیوهندی به کوردهوه ههبێت، ئهوا ئهو بهڵگهنامانهن کهوا پهیوهندییان به ساڵهکانی (1961-196)وه ههیه، که بههۆی ئهو نهێنییانهی له سهر شۆڕشی ئهیلول ئاشکرای دهکهن.
دووهم سهرچاوه: ئهو بهڵگهنامانهن، کهوا به ئهرشیڤی (میترۆخین) ناسراون و ڕاستهوخۆ له لایهن ئهفسهری پایهبهرزی (کهی جی بی) پێشو (میترۆخین) له بارهگای (کهی جی بی) لوبیانکا، به شێوهیهکی نهێنی هێنراونهته دهرهوه و پاشان دوای ڕوخانی سۆڤیهت له ڕوسیا و ڕۆژئاواش بڵاوکراونهتهوه. ئهرشیڤهکانی (میترۆخین) نهێنی زۆر گرنگیان نهک تهنها له سهر مستهفا بارزانی و، شۆرشی ئهیلول، بهڵکوو له سهر حیزبی شیوعی عێراقی، یهکێتی نیشتمانی کوردستان و شۆرشی چهکداری کوردهوه ههیه، له سالانی 1976 تاکو ڕوخانی سۆڤیهت. ئهم ئهرشیڤانه زوربهی ههره زۆریان خراونهته سهر زمانی ئینگلیزی و بلاوکراونهتهوه. به ڕای من مرۆڤ ههتا ئهم ئهرشیڤانه نهخوێنێتهوه نازانێت سیاسهت له ڕاستهقینهدا چۆن کار دهکات، یاخود هۆکاری چییه کهوا نهتهوهی کورد ههر وا به ژێردهستی ماوهتهوه.
جگه له ئهرشیڤهکانی (کهی جی بی)، ئهم باسه سودێکی له ڕادهبهدهر زۆر له بیرهوهرییهکانی ههندێک له ئهفسهرانی پایهبهرزی پێشووی (کهی جی بی) وهرگرتوه، کهوا له بیرهوهرییهکانی خۆیاندا باسی مستهفا بارزانی و کێشهی کورد دهکهن.
گرنگرتین سهرچاوهی لهم جۆره بیرهورییانه ئهوهی جهنهرالی پێشوی (کهی جی بی) سودپۆلاتۆڤن. جهنهرال (سود پۆلاتۆڤ) یهکێک بووه له ئهفسهره ههره بایهخدارهکانی دهزگای (کهی جی بی)، که خۆی سهرپهرشتی مهلا مستهفای کردووه له سۆڤیهت، له ههمان ئهکادیمی سهربازیش مهشقی لهگهڵ مهلا مستهفادا بینیوه. (سود پۆلاتۆڤ) سهرۆکی بهشی "سمێرش" بووه له ناو دهزگای جاسوسی (کهی جی بی)، و سمێرش دهزگایهک بووه تایبهت به ئۆپهراسیۆنه تایبهتهکان له دهرهوهی وڵات.
جگه لهم سهرچاوانهش، چهند توێژینهوهی زۆر به نرخ ههن له سهر مێژوی (کهی جی بی)، ئهویش به پشت بهستن به ئهرشیڤهکانی (کهی جی بی) خۆی، ههندێ لهوانه ڕاستهوخۆ پهیوهندییان به کێشهی کوردیشهوه ههیه.
لێرهدا به تایبهتی توێژینهوهکانی لێکۆلهر (Vladislav Zubok)، کهوا له سهنتهری ودرۆ ویلسۆن و ئهرشیڤی ئاسایشی نهتهوهیی ئهمریکا له واشنتن کار دهکات، گرنگییهکی له ڕادهبهدهریان ههیه. ئهم لێکۆلهره له بهرئهوهی خۆی له ئهسڵدا ڕوسه، یهکهم کهس بووه ئهو بهڵگهنامانهی ئاشکرا کردبێ، کهوا باس له پهیوهندییهکانی نێوان (کهی جی بی) و بارزانی دهکهن (بۆ زانیاری زیاتر تکایه سهردانی ئهم لینکه بکهن):
http://www.wilsoncenter.org/index.cfm?topic_id=1409&fuseaction=library.document&id=278 ).
تهنها ئامانجێک که ئێمه لهم لێکۆلینهوهیهدا ههمان بێت، ئهویش گهڕانه به دوای ڕاستیی و له پێناوی بهرژهوهندی گشتیدا. ههرلایهنێک وهکو بنهماڵهی بارزانی که به دهیان ساڵه فیزی ئهوه به سهر گهلی کورددا دهکهن، کهوا گوایه شۆڕشیان ههڵگیرساندوه و قوربانییان داوه، دهبێت چاوهڕوانی ئهوهش بکهن، که ڕۆژی ئهوه هاتووه ڕاستییهکان به بهڵگهوه بکهونه ڕوو، دیسان خهڵقانێکیش ههبن بڕۆن لێکۆلینهوهیان له سهر ئهنجام بدهن. دامهزراندنی سیستهمێکی سیاسی دهرهبهگی له کوردستان و قورخکردنی دهسهلات له لایهن بنهماڵهی بارزانییهوه، جگه له دزینی ملیاردهها دۆلار له پارهی خهڵک، پاساوهکهی ههموو ئهوهیه، گوایه ئهمانه ماندوو بوون و شۆڕشیان بۆ کورد کردوه. ئێمهش وهکو هاوڵاتیانی کوردستان و بۆ گهیشتن به ڕاستیی، مافی ئهوهمان ههیه، که به دوای ئهم پاساوانهدا بچینهوه. من باوهڕناکهم شۆڕشگێڕێکی ڕاستهقینه چاوهڕوانی هیچ پاداشتێک بکات له بهرامبهر خهباتکردن بۆ ئازادیی میللهتهکهی. دیاره درۆ قاچی کورته زوو دهکهوێ.
بهندهش به ئهرکی خۆی دهزانێت، که به دوای ڕاستیدا بگهڕێت و ههوڵبدات له ڕێگای گهیشتن به ڕاستی دڕکی گهندهڵیی و دکتاتۆریهت له چاوی ئهم میللهته بهستهزمانه دهربهێنێت، جا ههرچی دهبێت با ببێت.
پێش ههموو شتێک دهبێت بڵێم، که سهردهمی تۆقاندن و ترس و دهمگرتن بهسهرچوو، ئێستا سهردهمی ئازادیی و لادانی دهمامکهکانه.
ئهگهر کهسێک هیچی نهبێت بیشارێتهوه، له نوسینیش ناترسێت.
ماوێتی
بارزانی و (کهی جی بی)، پهیوهندییه کۆنهکان
له پاش ڕووخانی کۆماری مههاباد له دیسهمبهری 1946، مستهفا بارزانی لهگهڵ چهند کهسێک له لایهنگرانی خۆی دا، بهرهو سۆڤیهت ڕێدهکهون، ههر پاش گهیشتنیان، به وتهی جهنهرال سودپۆلاتۆڤ، گرنگییهکی زۆر به بارزانی و هاوهڵهکانی دهدرێ له لایهن سهرکردایهتی سۆڤیهت و دهزگا جاسوسییهکانی ئهم ولاتهوه، ئهویش به مهبهستی به کارهێنانیان له پێناوی بهرژهندییه کانی یهکێتی سۆڤیهتدا.
نهێنییهکانی قۆناغی یهکهمی پهیوهندییهکانی بارزانی لهگهڵ دهزگا جاسوسییهکانی سۆڤیهتدا به پێی بیرهوهرییهکانی جهنهرال سودپۆلاتۆڤ لهوانهیه ههتا ئێستاش به نهێنی بمابانایهوه. جهنهرال سودپۆلاتۆڤ ههر پاش گهیشتنی بارزانی بۆ سۆڤیهت له سالی 1947، بۆ یهکهمجار وهکو نوێنهری دهزگای جاسوسی سۆڤیهتی چاوی به بارزانی دهکهوێت، ههروهکو له بیرهوهرییهکانی خۆیدا دهلێت: به مهبهستی ههڵسهنگاندنی ئهگهری بهکارهێنانی بارزانی بووه، دژ به بهرژهوهندییهکانی ڕۆژئاوا له
ڕۆژههلاتی ناوهڕهستدا. جهنهرال سودپۆلاتۆڤ وهکو ئهفسهرێکی (کهی جی بی) زمانێکی زۆر ڕاستهوخۆ به کار دههێنێت، نهک زمانی دیبلوماسی، بۆیه دهڵێت دهمانویست بارزانی به کار بێنین. به پێی ئهو پلانهی کهوا دهزگا جاسوسییهکانی سۆڤیهت بۆ بارزانیان دانابوو، که ئهویش دهبوایه بارزانی و ههڤاڵهکانی مهشقیان پێ بکرێت، پاشان چهکدارکردنیان ڕهوانهی عێراق بکرێنهوه بۆ ئهم مهبهستانهی کهوا سۆڤیهت دیاری کردبوو.
سودپۆلاتۆڤ دهنوسێت: مستهفا بارزانی دهبێت گرنگییهکی زۆر تایبهتی ههبوبێت بۆ دهزگا جاسوسییهکانی سۆڤیهت و سهرکردایهتی سۆڤیهتیش، کهوا کهسایهتییهکی وهکو جهنهرال سودپۆلاتۆڤ پهیوهندی پێوه کردووه، چونکه سودپۆلاتۆڤ یهکێک بووه له ئهفسهره ههره گرنگهکانی دهزگای جاسوسی سۆڤیهتی، زۆر له (ستالین)یشهوه نزیکیش بووه، بۆنمونه سودپۆلاتۆڤ ئهو کهسه بووه کهوا به فهرمانی ستالین، ترۆتسکی کوشتووه، لێپرسراویش بووه له بهشی جاسوسی چهکی ئهتۆمی سۆڤیهت، ههر ئهو کهسهش بووه، که توانیوویهتی نهێنی چهکی ئهتۆمی له ئهمریکا بدزێت. سودپۆلاتۆڤ دوایی کراوه به سهرۆکی بهشی "سمیرش" له دهزگای جاسوسی سۆڤیهتی، کهوا دهزگایهکی تایبهت بووه به ئهنجامدانی ئۆپهراسیۆنی کوشتن و ڕفاندن له دهرهوهی سۆڤیهت.
سودپۆلاتۆڤ له بیرهوهرییهکانی خۆیدا دهڵێت که: تهنها ئهو ئهفسهری (کهی جی بی) نهبووه کهوا پهیوهندی به بارزانییهوه ههبووبێ، بهڵکو ناوی چهند ئهفسهرێکی تریش دههێنێت. ئهوهی له بیرهوهرییهکانی سودپۆلاتۆڤ به دیاردهکهوێت، ئهوهیه، پهیوهندییهکانی بارزانی له سۆڤیهت تهنها سروشتێکی ههوالگریان ههبووه، نهک سیاسی.
سودپۆلاتۆڤ باسی چهند چاوپێکهوتنێکی دهکات لهگهڵ بارزانیدا، گرنگترینیان چاوپێکهوتنی ساڵی (1953)ه له ئهکادیمیای مهشقی سهربازی له مۆسکۆ، ئهویش کاتێک جهنهرال سودپۆلاتۆڤ و بارزانی پێکهوه، لهم ئهکادیمیایه مهشقیان کردووه. دیاره مستهفا بارزانی ههر له کاتی ستالینهوه هێنراوهته مۆسکۆ بۆ مهشق پێکردن، به پێچهوانهی ئهم زانیاریانهی کهوا تا ئێستا بڵاودهکرایهوه، گوایه پاش مردنی ستالین له خۆیهوه هاتۆته مۆسکۆ، چهند جار چووه له دهرگای کرێملێنی داوه تاکو ئهفسهرێکی گهنج بهزهیی پیادا هاتۆتهوه، ئهوجا ڕێگای داوه سهرکردهی سۆڤیهت (خروشۆف) ببینێت. بهڵام له ڕێگای بیرهوهرییهکانی (سودپۆلاتۆڤ)هوه قسه و باسی لهم جۆره ههموو پوچهل دهکرێنهوه. سود پۆلاتۆڤ دهڵێت کهوا به فهرمانی ستالین ههموو ئهفسهرهکانی (کهی جی بی) پلهی سهربازیان وهرگرتبوو،
دیاره ئهم بڕیاره بارزانیشی گرتۆتهوه، ئهگهرنا چۆن له ئهکادیمیای سهربازی مۆسکۆ لهگهڵ کهسێکی وهکو سودپۆلاتۆڤ مهشقی سهربازی دهکات.
دیاره پهیوهندییهکانی بارزانیش لهگهڵ سۆڤیهت، پاش هاتنی بارزانی بۆ سۆڤیهت دهستی پێ نهکردووه، چونکه سودپۆلاتۆڤ دهنوسێت کهوا بارزانی پێی وتوه کهوا بنهماڵهکهی ئهو زیاتر له سهد ساڵه پهیوهندی لهگهڵ ڕوسیادا ههیه و شهست جار چهک و تهقهمهنی له ڕوسیا وهرگرتووه. له ڕاستیشدا زانیارییهکی واش له سهر ئهوه ههیه، کهوا شێخ عبد السلام، شێخی بارزان، له پێش شهڕی جیهانی یهکهمدا سهردانی ڕوسیای کردوه و چاو پێ کهوتنی لهگهڵ لێپرسراوانی ڕوسدا ئهنجامداوه. نهێنییهکانی پهیوهندی نێوان بنهماڵهی بارزانی و ڕوسیا، تهنها کاتێک ئاشکرا دهبن ئهگهر بێت و ههموو ئهرشیڤه نهێنییهکانی ڕوسیای قهیسهریش بکرێنهوه.
پڕۆپاگهندهی پارتی دیومکراتی کوردستان به ههمو جۆرێک ههوڵدهدات که بۆ شاردنهوهی ڕاستییهکان، مێـژووی ژیانی سیاسی بارزانی له سۆڤیهت بشێوێنێت، بهڵام کۆتایی هاتنی شهڕی سارد، زۆر ڕاستی به دیارخست، هێشتا زۆری تریش بهڕێگاوهیه، چونکه بهڵگهنامهی زۆر چاوهڕوانی دهستێک دهکهن که لێکۆڵینهوهیان له سهر بکات.
ئهرشیڤهکانی میترۆخین، کهوا گرنگییهکی زۆر تایبهتییان له سهر پهیوهندییهکانی کورد و سۆڤیهت ههیه، باسی قۆناغی پهیوهندییهکانی بارزانی به دهزگا جاسوسییهکانی سۆڤیهت له سهردهمی ستالین ناکهن، بهڵام بهڵگهنامهکان ناوی نهێنی بارزانی ئاشکرا دهکهن. به گوێرهی ئهم بهڵگهنامانه (کهی جی بی) ناوی نهێنی عهرهبی "ڕهئیس" واته سهرۆکی داوه به بارزانی، ئهم ناوهش خۆی له خۆیدا زۆر شت دهڵێت. ئهرشیڤهکانی میترۆخین ههروهکو ئهرشیڤهکانی کۆمیتهی ناوهندی پارتی کۆمۆنیستی سۆڤیهتی، گهورهترین نهێنی بۆ ئێمهی کورد ئاشکرا دهکهن، ئهمیش نهێنی شۆڕشی ئهیلوله. به پێی ئهم بهڵگهنامانه شۆڕشی ئهیلول شۆڕش نهبووه، بهلکو ئۆپهراسیۆنێکی زۆر تایبهتی (کهی جی بی) بووه مهلا مستهفا به فهرمانی (کهی جی بی) و سهرکردهی سۆڤیهتی ئهو کاته (خرۆشۆڤ) پێی ههڵساوه، مهلا مستهفا ههرچییهک بوبێت، گرنگییهکی تایبهتی لهلایهن (ستالین) و (خرۆشۆف)هوه پێدراوه، بهلام ههرگیز له لایهن دهسهلاتی سیاسی پهیوهندی پێوهنهکراوه، بهڵکو تهنها له لایهن دهزگا جاسوسییهکانی سۆڤیهت پهیوهندی پێوه کراوه. تا ئێستا هیچ بهڵگهنامهیهکیش نییه، ئاشکرای بکات کهوا بارزانی چاوی به (خرۆشۆف) کهوتبێت، نه وێنهیهک ههیه، نه ههواڵێک له ڕۆژنامهیهکی سۆڤیهتی. جهنهرال سودپۆلاتۆڤ له شوێنێکدا دهڵێت کاتێک چوومه لای مۆلۆتۆڤ، وهزیری دهرهوهی سۆڤیهتی ئهو کاته، بۆ باسکردنی مهسهلهی مهشق پێکردنی سهربازیی بارزانی، مۆلۆتۆڤ پێی ووتم: ئێمه وهکو وهزارهتی دهرهوه، به هیچ جۆرێک پهیوهندیمان به مهسهلهی (بارزانی)یهوه نییه، بهڵکو پهیوهندی ئهو، تهنها لهگهڵ دهزگا ئهمنییهکانی ئێمهدا ههیه.
(چاوهڕێی بهشی سێیهم بکهن)
دوای بهرهڵڵا کردنی وڵات و دوای پرۆسهی بهرهڵڵایی، جگه له کوشتن و بڕین و دزی و فرت و فێڵ و مێ بازی و گهندهڵبازی هیچ شتێکی تازه نههاته ئاراوه، ئهوه نهبێ که له ههندێ له شارهکان بهڵکو له زۆربهی شارهکان سهیارهی ئاخر مۆدیل له شهقامی تهسک و خانوی دهبڵ ڤالیۆم لهسهر ئهرزی تهجاوز، جگه له خوڕینه سهر خهڵک و خۆههڵکێشان ئهمانه ههموو داهاتهکهی پرۆسهی ئازادی بوو، پیاوانی خاوهن دهسهڵات له بچوکترین وهزیفهوه بوونه پیاوی سهر کورسی پیاوی سهر مێزی پهرلهمان، زۆربهی پیاوانی خاوهن قهڵهمیش لهوپهڕی کوێرهوهری خۆیانهوه بوونه جێگهی لێدوان و کاری رۆژنامهنوسی دهکهن، ئهم قسانهی من لێرهدا دهیکهم لهسهر زاری ههموو هاوڵاتیهکی ئهم وڵاتهدا دهیبیستی، ههمووی ئۆقرهی لێ بڕاوهو ههر ئهوه نیه له پێستی خۆیان بێنه دهر، خهریکه خۆمان یهخهی مهرگ دهگرین بهر لهوهی به دهردی دیموکراسی و ئازادی ئاخر زهمانه بڕۆین، مرۆڤ سهری لێشێواوهو نازانێ شایهتمان بهکێ بێنێ، دهسهڵاتی کوردی یان عهرهبی توندڕهوو یان دهسهڵاتهکهی جۆرج بۆش، یان بێچووهکانی ئهتاتورک..؟ خۆ ههموو یهک پێڕێکن، ههموو یهک دهسهڵات ئهویش گهندهڵی و گیرفان گهرم کردنی خۆیان و بهرژهوهندی تایبهتیانه، تهنها له کاتی دهنگدان و ههڵبژاردنهکاندا پیاوی باشن و جنێو و داواکانی خهڵکیان قبوڵه نهکا دهنگیان نهدهنێ و کورسیان بهرنهکهوێ بۆ خولانهوه له سهری، نهفرهتیش له پیاوی فهقیرو قوڕ بهسهر شۆڕشگێڕ، خهریکه دهڵێین رهحمهت له حیزبی بهعس، ههر نهبێ خۆ نهوت و بهنزین ههرزان بوو، ئاوو کارهبا ههبوو، ئارامی ههبوو، گهندهڵی کهم بوو، تهنانهت مامۆستاش مانگانهی 30 ههزار دینار بوو، ناچاریش بوو به جوانترین شێوهو زیاتر لهکاتی دیاریکراوی خۆی وانه به تهلهبهکان بڵێتهوه، بهڵام له دوای بانگهشهکردنی دیموکراسی و ئازادی، نه سوتهمهنی و نه ئاو نه کارهبا نه ئارامی، ناوێری به کهسیش بڵێی "له پشتی چاوت برۆ ههیه" نهبادا مهخزهنێ فیشهکهت پێدا بتهقێنێ، گهر دژی ئهو ههمو گهندهڵیهو ناحهقیه ههڵدهستی و خۆپیشاندان دهکهی پۆلیس و ئاسایشهکانی پیاوانی دیموکراسی بهردهبنه گیان خۆپیشاندهران و زیندانیان دهکهن جگه له لێدان و زیان پێیان، گهر بێ دهنگ دهبی و بهرگهی ناحهقی دهگری وشکت دهکهن و خوێنیشت تیا نایهڵن، گهر ئهوان بهعسیان روخاندووه دیاره مهبهست و بهرژهوهندی خۆیانی له پشتهوه بووهو به هیچ شێوهیهک بیریان له ئاسودهیی و بژێوی خهڵک نهکردووهتهوه، ئیدی پێویست ناکا منهتی شاخ و داخ بدهن بهسهرماندا، ئهگهر ئێمهش روخاندومانه دیاره دهتوانین ئهم دهسهڵاتهش بروخێنین، بهڵکو خۆمان بتوانین ئموری خۆمان ببهینه رێوه، لهو دهسهڵاته نوێخوازهی ئهم سهرکرده قارهمانانه کهس ناتوانێ داکۆکی له مافی خۆی بکات تهنانهت بهقهڵهمیش، ئیدی نازانم.. مامهی سهرۆک کۆمارو کاکهی سهرۆکی ههرێمی کوردستان ئا ئهمهیه ئازادی..؟ یان بهرهڵڵایی و بهرهڵڵاکردنی میللهتی پێ دهڵێن..؟! ئێستا بوینهته خاوهن دوو قهرار، یان ئهوهتا ببین به دزو پیاو کوژ یان وڵاتان بۆ بهجێبهێڵین، ئێوهش بۆ خۆتان له مینبهرهکانهوه بانگهشهی ئازادی بۆ خۆتان بکهن، بۆ ئێمه نا.
ئاى دةسهةلات بىَ دةسهةلاتان بو هةردوو سةركردةكةى كورد بارزانى و تالةبانى لة دواى ئةوةى راثةرينة مةزنةكةى 1991 دلمان خوشبو كة مافى زولم ليَكراوانى كورد بة تايبةتى ئةنفالة بةدناوةكةى سالى 1988 ون نابيَت بةلام نةمان زانى كة مافمان هةر وةرناطيريَت لةطةل ئةوةشدا ئةو كةسانةى كة دةستيان هةبو لةو كارةدا دادطاى دةكريَن بةلام لة جياتى ئةوةى دادطاى بكريَن بةلكو طةورةترين ريَزيان ليَدةطيريَت و ثلةشيان دةدريَتىَ لةم حكومةتةطةندةلة . وةكو ئةوةى كة ئةوان كوردستانيان ئازاد كردبيَت لة دةستى داطيركةرى خويَن ريَذى كورد صةدام حسيَن نمونةش ( حةمةى شيَخ عةبدولكةريمى بةرزةنجى ) كة بةدةستى ( جةلال تالةبانى ) خوى هيَنرايةوة بو سليَمانى بو ئةوةى طيانى لة مةترسى رزطار بيَت نةك بو ئةوةى دادطاى بكريَت منيش بة دةسهةلات دةليَم ( ئةطةر تواناى ئةوةتان نية دةسهةلات بة ريَوة ببةن ئةوة دةست لةكار بكيَشنةوة بو كةسانى دادثةروةرانة و دلسوزى ئةم ميللةتة ضونكة روذيَك دةبيَت ئيَوةى طةندةل وةكو صةدامى خويَن ريَذ دةهيَنريَنة بةر دةمى دادطا و باجى ئةو دادثةروةرية نا ماعقولانةى خوتان وةردةطرن ضونكة لاوى خويَن طةرم هيَشتا هةر ماوة كة دةسهةلاتةكةى ئيَوة بة درو بخاتةوة . )
بتنىَ سةدام كورد ئةنفال نةكرينة بةلكى بةرثرسيَن كوردان ذى د ئةنفالان دا بةشدارة .... ذمارة ( 4 ) تاوانبار بتنىَ ئةو كةس نينة يىَ كو تاوانىَ ئةنجام بدةت . بةلكو هاريكاريَن تاوانبارى و طروث و لايةنيَن دتوانىَ دا هاريكار بن يان ثةردةثوش بن بو تاوانضى ذى تاوانبارن و ل دةمىَ سىَ مروظ كةسةكى بكوذن هةرسىَ كةس دىَ بنة بكوذ يان وةكى دياردا ( عبدالواحد زاخويى ) ل دةمىَ ب سيلاحىَ كةسةكى كةسةكىَ دى ئةو كوشتى جزا ذ خودانىَ سيلاحى هاتة وةرطرتن و هاتة كوشتن . سةدام حسيَن ل ساليَن 70 و تا دةستثيَكا ساليَن نوتا 90 مازنترين تاوانيَن دذى مروظايةتيىَ كرينة ، و ب هزاران طوند سوتينة و تالان كرينة و ب سةدان جاران ضةكيَن كومةلكوذى بكار ئيناينة و سةرانيَن دةسهةلاتا وى و وى هند تاوان كرينة ب دةهان سالان ناهيَنة حساب كرن . و قوربانييَن وان بيَنة تا كو بيَنة دةست نيشانكرن . سةركرديَن حزبيَن كوردى ذى دبىَ تاوان نينن ذ تاوانا ئةنفال و كيَميا بارانكرنا خةلكىَ هةذار بةلكو ئةو بخوة ذى ئيَك بون ذ وان كةسيَن د تاوانا ئةنفالا دا بةشدار بوين ب هةر جورةكىَ هةبيت ذ بةشداريىَ ض نةئاطةهدار كرنا خةلكى كو خوة قورتال بكةن يان سةرة رىَ ل خةلكىَ كوردستانىَ بةرزةدكرن و خةلك دكةتة ددةستىَ دوذمنى دا يان ذى نة كومكرن و بةرزةكرنا وةسائيقيَن وان بخوة تةلافتين داكو كةس ذ وان ديار نةبيت دتاوانان دا و هةر جورةكىَ دى .سةرانيَن كوردان شريكيَن ئةنفالكرنا طوند و باذاركيَن كوردستانيَنة ، ذ بةر هندىَ ذى كةظنة جةحش و موستةشار و ئةنفالضى ل دةظ خوة ثاراستينة ، نة بتنىَ ثاراستينة بةلكو ثللة و ثايية و داينىَ و كرينة مةسئوليَن ئةنفال بويا ذى و ل كوضك و تةلاريَن خوة ثيَشوازيا وان دكةن و ب ضاظةكىَ بلند سةحدكةنة ظان جةحش و موستةشاران ئةظة ذ سةرانيَن كورد تيَت ! نوكة سةدامى دىَ دةنة دادطةهىَ ل سةر تاوانا ئةنفالىَ ، سةرانيَن كورد و حزب و دةسهةلاتداريَن كوردستانىَ هند ب بضويكى سةحدكةنة ظىَ قةزيىَ بتنىَ بةرامبةر طرنطيا ئيَكطرتنا شظان ثةروةر و طولستانىَ ذى نينة هند بةحس ذىَ ناهيَتة كرن هندى بةحسىَ ظان دوو هونةرمةندان نةبيت و كورد ذى ب دةستىَ بةتال بةشداريا دادطةهىَ دبن و سةروك كومار ذى دبيَذيت ئةظ دادطةهة د فايدىَ تاوانبار و ئةنفالضيا و ويَرانكةرةن كوردستانىَ داية . ل 21/8/2006 ئةو روذ بو يا كو كورد و كومةلكوذيىَ ب دانتة بةر دةستىَ وذدانا مروظايةتيىَ . دظيَت كوردان ل ظىَ روذىَ ل هةمى جيهانىَ نةك بتنىَ ل كوردستانىَ ضوبانة بةردةريَن ريَكخرويَن مروظايةتى و كةس نةضوباية سةر كار و شوليَن خوة . هةميان ب ثيَكظة وةكى ئيَك ئةظ روذة كربا روذةكا نةتةوةى و جيهانى ، بةلىَ مخابن ! بونمونة ل دهوكىَ كو مازنترين دةظةرة ئةنفالان تةئسير لىَ كرى هند مروظ كوم نةبون هندى بو دامةزراندنةكا حزبى كومبونان كومببن و ل دةظةى كوردستانىَ ذى هةر هيض ! ما طونةها دةسهةلاتا كوردى نينة ئةظ نة ثيتة ثيَدانة .د وةلاتىَ مةدا هذمارا ثارتى وييَكةتى هند طةلةكة كو د روذةكا ئاهةنطةكا واندا يا دةواتا جه نينة بضية دناظدا ئان بو دةنطدانا دبنة عيَراقى و بو شةرىَ كورد كوذى و برا كوذيىَ ثارتى و ئيَكةتى دىَ ب هزاران ضةكداران كوم كةن ضونكة بو كوشتنا كورداية و شريكايةتيا تاوانيَن وةك ئةنفاليَية . بةلىَ بو ريَزطرتنا طيانىَ ئةنفال بويا و كوردىَ هةذار و بىَ دةنط و دةسهةلات و بىَ سةر و شوينكريا كو ئةظروكة رويبارةكىَ خوينىَ دىَ ذ خوينا وان دروست بيت و باخضةكىَ طولان ب خوينا وان بىَ تاوان و هةذاران تيَتة ئاظدان ، نة بتنىَ بةشداريىَ د ريَزطرتنا وان دا ناكةن بةلكو رىَ ل خةلكىَ دى ذى دطرن ييَن كو دظيَت دةنطىَ ئةنفال بويا بلند بكةت . سةفيرىَ عيراقىَ يىَ عةرةب ل سويدىَ كو مازنبويةكىَ بنانىَ حزبةكا كوردية كو هةر بيرا وى نةهات تا بةر دةروكىَ سةفارةتىَ بيَت دوو ئاخفتنا بو ثشتطيريَن ئةنفال بويا بكةت ، و ل دهوكىَ ذى دوو بةرثرس نةبون بضنة بةر سينطىَ خةلكى كو بشيَن ريَثيظانةكا ريَزطرتنىَ بكةن ذ بةر مذويليا وان ب كار و بار و كومبونيَن ضةوانيا دزين و كومكرن ويَرانكرنا مالىَ خةلكى و خةلكىَ ئةنفال بوييا و هةمى شاهديَن دادطةهىَ ذى هوسا تيَطةهاندينة كو تةعويزا وان بدةنىَ داكو ل دةمىَ دانا تةعويزىَ دةسهةلاتداريَن مة بشيَن هيَش خوينا ئةنفال بويا بميَذن هوسا شاهد تيَنةطةهاندينة كو بشيَن ديفاعةكىَ ذ طيانىَ ثيروزىَ مروظيَن خوة بكةت ما ئةظة ذى نة بةشدار بونة دتاوانيَن ئةنفالان دا . ئةرىَ بوضى ئةظ حزبيَن مة ييَن كو بناظىَ كوردان ب دةهان سالة خوينا لاو طةنجان دريَذن ناهيَن ئةنفال و حةلبضة بكةنة جيهانى و بجيهانىَ بدةنة نياسين و كار بو بكةن بتنىَ خوة بيَدةنط دكةن ، ئةرىَ ما ئةظ هةلويستة ذى ناضيتة دناظ تاوانيَن سةدام دا و نابنة تاوان بار . و ئةظ سةفيرىَ ل سويد بةرثرسيَن مة ل دهوك و كوردستانىَ نة ب خوينا وان شةهيدان ل سةر كورسيكان روينشتينة و ضوينة بةر وان ثلة و ثايان . بوضى بةرذةوةنديا كوردان ناداننة بةرى بةرذةوةنديا بةريكيَن خوة ؟ ما ئةظة نةتاوانيَن ئةنفالانة ؟ئةظة ل جهةكى و لجهةكىَ دى جةلال تةلةبانى د بيَذيت دادطةه كرنا سةدام د بةرذةوةنديا ئيَكةتى نيشتيمانى عيراقى ! داية ، ئةرىَ بوضى ل دةمىَ تو نة ل بةغدا و ل تةهران و شامىَ تة وةنةدطوت تةدطوت كوردستان يان نةمان ؟ يةعنى بيَسةر بو ثةيوةندى كرنىَ : groparasty@yahoo.com www.ras.eu.tc و شينكرنا 182000 كورديَن هةذار بو ئيَكةتيا نيشتيمانيا عيراقىَ بو ؟ ثا ئةطةر وةسا بيت ئةظة بةسة كو سةدام بىَ تاوانة ضونكة سةدام ذى هةر بو ئيَكةتيا نيشتامانا عيراقىَ كورد كوشتينة ، ثانىَ جةلال تالةبانى ذى شريكىَ وان ئةنفالاية دةمىَ حاشايةتيا ناسناما ئةنفالان دكةت و جاشاييىَ ل وىَ ضةندىَ دكةت ئةو ب تاوانا كوردايةتى هاتينة ئةنفال كرن و نة ذ بةر ئيَكةتيا نيشتيمانيا عيراقىَ ما بةرزةكرنا راستيىَ ذى نةتاوان و طونةه باريية . تةحسين شاوةيس ئيَك بو ذ وان جةحشيَن مازن ييَن كو بةشدارى د ئةنفال كرنا كوردستانىَ دا كرى و ب هزاران طةنج و لاويَن كود ذى تةسليمى ئيستخباراتا عيراقى كرين و داينة كوشتن بيَى تاوان ل طوريَن ب كومةل هاتينة شةهيد كرن . و هةر ئةظ تةحسين شاويسة بو بوية شةهيدىَ ثارتى و بارزانى ل دةمىَ مةسعود بارزانى طوتى ئةم تةحسين شاويس ددانن ئيَك ذ شةهيديَن بنةمالىَ و بارزانى ، ئان لةزطين هةمزانى كو مازنترين سةروك جاش بو و ثترين جاش د ئةنفالا دا بةشدار كرينة و ئةظرو ذى موخلصىَ بنةمالىَ و مةسعود بارزانية ل دةمىَ عائيلا مةسعود تيَتة دهوكىَ د مالا وى دا دمينن ما ئةظة ذى نة تاوانة و مةسعود بارزانى د ثارستانا ئةنفالكةرا دا نة بةر ثرسة ئان ذى ل ظان دوماهيان عةزو كوريَمةى ل ضاظيَن خةلكى ظةشارتية و دمالا خوةدا هيَلاية ل بارزان ئةو عةزويىَ ل قةلعا نزاركىَ لاويَن كورد ب بلوكا دكوشتن و زاروك ذ بةرسينطىَ دايىَ رادكر ما ثاراستنا ظان جورة مروظان نةتاوان و شيركاتية دئةنفالان دا . يان ئيَكىَ وةكى مةشعان جةبورى و وةفيق السامرائى ييَن كو دطةت ئةفال بوى بونة هلم و دبةرهةظ نةبون ثيَزانينةكىَ ذى ل سةر ضارةنظيسىَ وان ديار بكةن و ئةوبون ييَن كو وان طوريَن بكومةل ضيَكرين و و نوكة ئيَك بوية موستةشارىَ جةلال و يىَ دى بويية موخلصىَ مةسعود بارزانى ما بةشدارى د تاوانيَن ئةنفالان دا زيَدةتر ضنة . هةر ديسان ل دةمىَ ئةنفالكرنا كوردستانىَ ئةنداميَ سةركردايةتيا ثارتى و ئيَكةتيىَ و سةرانيَن دى هاريكاريا ئيستخباراتا سةدام يىَ كرى ب هةر رةنطةكى بيت ذ وانا سةعدى ئةحمةد ثيرة كو نوكة خةلكىَ كوردستانىَ دبيَذنىَ بةلبةلضى و دزيكةر سةعدى ثيرة ذى كةسةكىَ ئةنفالضية و دظيَت ثاظيَنة دناظ كوتانا دادطةهىَ دا . وى ذى ضةثةريَن ثيسكرين ئان ذى فةتاح طولى ل دهوكىَ و دطةل قادر قاضاخ ل دةمىَ سةرىَ ريَيا ل خةلكى بةرزةدكرن حةبيب كةلةش ئةوىَ د لذنا دهوكىَ دا بةرثرس ل سةر وى دةمى ، ل دةمىَ ماموستا ( يحيا محةمةد يحيا ) نامةك بو ليذنا دهوك ل روذا 24/8/1988 بو ليذنا دهوك فريَكرى و طوتىَ هشياريىَ بكةن و ريَيةكىَ بو خةلكىَ بىَ طونةه ببينن دا كو خوة ذ دةستىَ سةدام خلاص بكةن . فةتاح طولى و حةبيب كةلةش بريارا طرتنا وى دا و طوتىَ بةلبةلىَ بةلاظ دكةى و ( ماموستا يحيا محةمةد يةحيا ) نوكة بيَسةرو شينة دطةل 15 – 14 كةسان بةس ذ طوندىَ وى ما ئةظة ذى نةباشداريكرنة د ئةنفالان دا ؟ ئةطةر هةر نةتةوةكىَ دى باية ئةنفال كرباية ؟ ئةطةر هةر وةلاتةكىَ دى كيَميا باران كرباية ؟ ئةطةر ئةوا بسةرىَ كوردا هاتى ب سةرىَ هةر مللةتةكىَ دى هاتبا . دا ثارتى و ييَكةتى ثتر ريَثيظانا بو ضيَكةن و ثتر ثارة و ئيمكانياتا ئيَخنة دخزمةتا وىَ دا و بو مةزيَخن . بةس ذ بةر خزمةتكريَنىَ بو ئةنفالكةر و تالانضيا خيانةتكار و وةلات فروش و نةتةوةفروشان ، بو كوردان ض ناكةن و ض نامةزيَخن . ما ئةظة ذى نة بةشدارى بونة د ئةنفالان دا ؟ ثارتى و ييَكةتى و بةرثرسيَن وان مذويلى دزى و كوم كرنا ثارينة و ئةنفال و كومكوذي ذ بير كرينة و ئةم دخوازن ئةو ل خوة ب زظرن بةرذةوةندييَنخوة ييَن بضويك نة داننة دسةر ييَن نةتةوى را ئةطةر دىَ وان كةنة د قةفةسيَن دادطةهان دا و ديكيومةنت ل بةر دةستىَ مة هةنة ذبلى شاهدان ب هزاران شاهدا و داخوازىَ ذ خةلكىَ هةذار دةن ب دروستى ظان تالان ضيا بنياسن. بو ثةيوةندى كرنىَ : groparasty@yahoo.com www.ras.eu.tc طروثا راستى دهوك 23/8/2006
بةلطةنامة كليك بيكة
ناوى سيانى پلهو پيشه ژمارهى قوربانيانهكان ناوچهكانى گرتنى قوربانيهكان 1 فهتاح بهگى جاف موستهشارى فهوجى (35) 2285 ئهنفالكراو پێباز-كهڵار-تيلهكۆ-نهوجول-دووز-قهراغ-سهنگاو-قهرهحهسن-لهيلان-سهرقهڵا-كهركوك 2 شامل دهروێش مهفرهزهى تايبهتى 128 ئهنفالكراو ناوچهى كهركوك-سهرقهڵا-نهوجول-دووز-كفرى 3 شێخ معتصم عبدوالكريم بهرزنجى موستهشار 138 ئهنفالكراو پێباز-كهڵار-تيلهكۆ-نهوجول-دووز-زهرِايهت-چهمهچماڵ-قهرهحهسن-لهيلان-سهرقهڵا-كهركوك-بازيان 4 سهيد رهزا سهيد تهها ناسراو بهسهيد مانگا موستهشار 14 ئهنفالكراو سهرقهزا- كفرى-شوان-قهرهههنجير-نهوجول-دووز 5 كيسرا حهمه سهعيد بهگ موستهشار 14 ئهنفالكراو پێباز-كهڵار 6 سهعيد غهريب (جاف) موستهشار 396 ئهنفالكراو سهرقهڵا-كفرى-قهرهحهسهن-لهيلان-دووز- تيلهكۆ 7 سهعيد محمود باريكه موستهشار 81 ئهنفالكراو سلێمانى-بازيان-سهنگاو-چهمچهماڵ-قهرهحهسن-ئاغجهلهر-قهرهههنجير 8 حهمهى شێخ عهبدوالكريم بهرزنجى موستهشار 15 ئهنفالكراو ئهنفالكراو چهمچهماڵ-سهنگاو 9 قاسم رشيد درِهيى موستهشار 69 ئهنفالكراو سهقهڵا-كفرى-چهمچهماڵ-تيلهكۆ-شوان 10 اسماعيل عهزيز ئاغا زهنگهنه موستهشار 27 ئهنفالكراو تيلهكۆ-كفرى-سهنگاو-سهرقهڵا- 11 زۆراب-جاشى حهمهى شێخ عهبدوالكريم جاش 4 ئهنفالكراو سهنگاو 12 تهحسين شاوهيس موستهشار 328 ئهنفالكراو شوان-قهرهههنجير-سهقهڵا-سورداش-بازيان-سهنگاو-چهمچهماڵ-قهرهحهسن-لهيلان-ئاغجهلهر-قهرهداغ-تيلهكۆ 13 رهفعهت گلى موستهشار 95 ئهنفالكراو تيلهكۆ-كفرى-نهوجول-دووز-قهرهحهسهن-سهنگاو-سهرقهڵا-كهركوك 14 بايز عزيز رشيد (ئاغا) موستهشار 95 ئهنفالكراو زهرِايهن-شارهزور-سهنگاو-پێباز 15 تاير عوسمان رۆستهم ئامر سريهى فهوجى35 66 ئهنفالكراو تيلهكۆ-كفرى-سهنگاو-كهركوك-پێباز-كهڵار 16 عهبدولآ كاك ئهمين (عهبه كهركوكى) مهفرهزهى تايبهتى 122 ئهنفالكراو شوان-قهرهههنجير-مهركهزى-كهركوك-بازيان-قهرهحهسهن-لهيلان-دهشتى كۆيه-ئاغجهلهر 17 توفيق جهبار قارهمان موستهشار 25 ئهنفالكراو چهمچهماڵ- قهرهحهسن- سهنگاو 18 شێخ حوسێن شێخ سهعيد موستهشار 24 ئهنفالكراو كهركوك- نهوجول- دووز-سهنگاو 19 شێخ هادى صۆڵه موستهشار 2 ئهنفالكراو پێباز- كهڵار 20 جهبار شێخ هادى مهفرهزهى تايبهتى 9 ئهنفالكراو پێباز- كهڵار- سهنگاو 21 تهبارهك موستهشار 26 ئهنفالكراو شوان-قهرهههنجير-قهرهحهسن-كهركوك 22 شههاب ئهحمهد وايهرمهن مهفرهزهى تايبهتى 2526 ئهنفالكراو تيلهكۆ-نهوجول-دووز 23 سهعيد عدنان جهبارى موستهشار 155 ئهنفالكراو چهمچهماڵ-قهرهحهسن-لهيلان-سهنگاو-دهشتى-كۆيه-نهوجول-كهركوك-تيلهكۆ 24 زاير ئاغاى كۆيه موستهشار 52 ئهنفالكراو شوان-قهرهههنجير-كهركوك-دهشتى كۆيه 25 شێخ كهريم شێخ شههاب موستهشار 103 ئهنفالكراو تيلهكۆ-كفرى-نهوجول-دووز-سهرقهڵا 26 عمر حاجى ساڵح مهفرهزهى تايبهتى 108 ئهنفالكراو سهرقهڵا-كهركوك-نهوجول-دووز- كفرى 27 حاجى رهفعهت مهحمود موختارى گوندى مله سوره 237 ئهنفالكراو تيلهكۆ-كفرى-پێباز-كهڵار-سهرقهڵا 28 مهحمود حهمه جان روغزايى موختارى گوندى حاجى حهمه جان 142 ئهنفالكراو تيلهكۆ-كفرى-پێباز-كهڵار-سهرقهڵا 29 برايان: نامق عبدالكريمو عبدالرحمن عبدالركيم موختار لهپێباز 38 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-كفرى-پێباز-كهڵار 30 ئهحمهد رۆستهم موختار 24 ئهنفالكراو تيلهكۆ- كفرى 31 عدنان ديسكۆ موستهشار 186 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-كفرى-كهركوك-تيلهكۆ 32 قاسم ئاغاى كۆيه (قاسم فارس) موستهشار 539 ئهنفالكراو ئاغجهلهر-دهشتى كۆيه-قهرهحهسهن- لهيلان 33 تارق كاكهيى موستهشار 160 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-كفرى-كهركوك-سهرقهڵا 34 شێخ بورهان مديرناحيهى زهرِايهن 85 ئهنفالكراو زهرِايهن-شارهزور 35 شێخ مهحمود كارێزهيى (خولهى سهيد گوڵ) موستهشار 6 ئهنفالكراو ئاغجهلهر- قهرهداغ 36 شێخ سوعاد تاڵهبانى موستهشار 18 ئهنفالكراو سهنگاو-كهركوك 37 مام يهحيا- كۆيه موستهشار 45 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه-ئاغجهلهر-سورداش-كهركوك 38 بورهان شوانى موستهشار 201 ئهنفالكراو كهركوك-ئاغجهلهر-شوان-دهشتى كۆيه 39 شێخ روناك موستهشار 363 ئهنفالكراو ئاغجهلهر-شوان-قهرهههنجير 40 شێخ سهڵاح نهقشهبندى موستهشار 92 ئهنفالكراو قهرهحهسهن-لهيلان-كهركوك-شوان-دهشتى-كۆيه-ئاغجهلهر 41 ئهرشهد زێبارى موستهشار 12 ئهنفالكراو ئاغجهلهر-دهشتى كۆيه 42 سهعيد غێدان (حهمه سهعيد) موستهشار 37 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-كفرى 43 مهجيد غێدان جێگرى موستهشار 37 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-كفرى- تيلهكۆ 44 ئهحمهد بيجۆ مهفرهزهى تايبهتى 12 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-كفرى 45 شهماڵ رهفعهت گلى ئامر سريه 9 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-سهرقهڵا- تيلهكۆ 46 حهمه كريم حهمه فرج موختارى سىَ تهڵان 4 ئهنفالكراو شارهزور 47 حهمهئهمين حهمه شاسوار موختارى كانى ميل 2 ئهنفالكراو شارهزور 48 عهلى حوسێن قائمقامى چهمهچماڵ 24 ئهنفالكراو سهنگاو 49 مهجيد سڵێمان وهزه موستهشار 7 ئهنفالكراو سهنگاو 50 مستهفا سڵێمان وهزه ئامر سريه 7 ئهنفالكراو سهنگاو 51 عومهر حاجى/ بادينان موستهشار 1 ئهنفالكراو نهوجول-كفرى 52 عومهر حهمه عهلى چهرمهگا موستهشار 20 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-ئاغجهلهر-رانيه-سورداش 53 عاصى حهمه دێزه استخبارات 1 ئهنفالكراو نهوجول 54 بهكر عهلى حاجى موشير مهفرهزهى تايبهتى 18 ئهنفالكراو سهنگاو-قهرهحهسن-لهيلان 55 جهبار درێژه مهفرهزهى تايبهت 7 ئهنفالكراو تيلهكۆ 56 محمد قادر ئاغاى سورچى موستهشار 3 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه 57 سابير سورچى موستهشار 3 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه 58 مامهند قهشقهيى موستهشار 1 ئهنفالكراو دهشتى ههولێر 59 عهزيز حهسن فهتاح مهفرهزهى تايبهتى 79 ئهنفالكراو نهوجهل-دووز-تيلهكۆ-قهرهحهسن-لهيلان 60 عهلى سهلما چوارتايى مهفرهزهى تايبهت 4 ئهنفالكراو قهرهداغ 61 حاجى عهلى نهبياوه مهفرهزهى تايبهتى 2 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه 62 عهقيد حهميد عوسمان فهوجى 300 موستهشار 7 ئهنفالكراو قهرهحهسن 63 كهمال محمد حيدهر (كهمالى شهمسه) موستهشار 47 ئهنفالكراو چهمچهماڵ-سهنگاو-كهركوك-قهرهداغ 64 تاريق عهزيز رهزا ئاغا مهفرهزهى تايبهتى 9 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-سهرقهڵا-كفرى 65 بهكر كهريم غفور موستهشار 11 ئهنفالكراو ماوهت-چوارتا 66 عهلى لوت ماسى موستهشار 1 ئهنفالكراو ماوهت-چوارتا 67 حهمهى حاجى حوسێن مهفرزهى تايبهتى 3 ئهنفالكراو ماوهت-چوارتا 68 قادرشهفيق موستهشار 2 ئهنفالكراو كهركوك 69 ئهنوهرى حهسۆ مهفرهزهى تايبهت 2 ئهنفالكراو كهركوك 70 سهيد قودرهت جاش 2 ئهنفالكراو قهرهحهسن-لهيلان 71 سهيد مهجنون موستهشار 1 ئهنفالكراو لهيلان 72 شيرَزاد عهلى بهلهگه موستهشار 31 ئهنفالكراو نهوجول-دووز-سهرقهڵا-كفرى 73 محمد عيسا جاف موستهشار 49 ئهنفالكراو تيلهكۆ-سهنگاو 74 جهمال حسين دووزى مهفرزهى تايبهتى 1 ئهنفالكراو نهجول 75 هادى شاوهيس جێگر موستهشار 1 ئهنفالكراو قهره حهسهن 76 شهريف حهمه شهريف(شهفهى خاتون) موسته شار 17 ئهنفالكراو سهنگاو_بازيان_قهرهداغ 77 مهڵا حهسهن روغزايى ئيستخبارات 125 ئهنفالكراو تيلهكۆ_سهر قهڵا_كفرى 78 كامل شێخ هادى مهفرهزى تايبهتى 3 ئهنفالكراو پێباز_كهركوك 79 مولازم كهريم 13 ئهنفالكراو تێلهكۆ_پێباز 80 فوئاد كهريم بايز ههمهوهند موستهشار 1 ئهنفالكراو چهمچهماڵ 81 حهسيب محهمهد ئنجه جهبارى موستهشار 5 ئهنفالكراو تێڵه_كفرى_شوان 82 محهمهد كاوانى مهفرهزهى تايبهتى 14 ئهنفالكراو شوان_قهرهههنجير_ئاغجهلهر_دهشتى كۆيه 83 جيهاد مووسا قهرهههنجيرى مهفرهزهى تايبهتى 74 ئهنفالكراو شوان_قهرهههنجير_چهمچهماڵ 84 حهمه پۆخچى موستهشار 16 ئهنفالكراو قهرهحهسهن_لهيلان 85 ئيبراهيم بالۆ ئاغا موستهشار 4 ئهنفالكراو رانيه_قهڵادزىَ 86 عومهر سۆفى مهفرهزهى تايبهت 2 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه 87 ئهحمهد جهبار جهبارى موستهشار 10 ئهنفالكراو شوان_قهرهههنجير_قهرهحهسهن_بازيان 88 شێخ جهڵالى ساڵهيى موستهشار 4 ئهنفالكراو شوان_دهشتى كۆيه 89 خێرالله دووزى ئيسخبارات 7 ئهنفالكراو كهركوك 90 جهمالى فهقىَ حوسێن مهفرهزهى تايبهتى 6 ئهنفالكراو بازيان-مهركهزى سلێمانى 91 شێخ ئهحمهد بهرزنجى موستهشار 4 ئهنفالكراو بازيان-نهوجول-سهنگاو 92 كامهران ئهحمهد جهمال (كامهرانه سور) مهفرهزهى تايبهتى 3 ئهنفالكراو مهركهزى سلێمانى-قهرهداغ 93 عومهر حوسێن (عومهر عارهب) مهفرهزهى تايبهتى 6 ئهنفالكراو مهركهزى سلێمانى- سورداش 94 محىالدين حهمه رحيم موستهشار 7 ئهنفالكراو ئاغجهلهر-پێباز 95 قالهى عهزه ناڵبهند 7 ئهنفالكراو سهنگاو-چهمچهماڵ 96 سهڵاح شينه مهفرهزهى تايبهت 10 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه- شوان 97 ميرزا حهسهن موستهشار 7 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه- ئاغجهلهر 98 محمد حوسێن نورى مهفرهزى تايبهت 2 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه 99 هۆمهر ئاغا موستهشار 12 ئهنفالكراو دهشتى كۆيه- سورداش 100 حوسێن حهمه سور ئاغا موستهشار 5 ئهنفالكراو سورداش-دوكان 101 مهڵا عوزێر موستهشار 15 ئهنفالكراو شوان-قهرهههنجير-دهشتى كۆيه
ئهم چاکسازی و پاکسازیهی لهناو ڕیزهکانی .ی.ن.ک.دا بووه به چیرۆکی ڕۆستم وزۆراب، زۆربهی ئهندامانی (ی.ن.ک) ئهم چیرۆکهیان گوێ ڵیبووه، بۆ یهکتری ئهگێڕنهوه ههر لهخواری خواروه تا دهگا به مامه، ههموویشی کۆکه له سهر ئهوهی ئهم پرۆسهیه به ئهنجام بگهیهنرێ. سهیریش لهوهدایه تاکه کهسێکیش نا بینی نهکۆڵی له ئهو ههموو گهندهڵیه و بێ سهرو بهرییی ناو(ی.ن.ک) بکات، دژی ئهو خدری زندهیهش بێت، که دێت بۆ ڕزگا کردنی (ی.ن.ک) لهو قهیرانه،که تهوژمی بووه به شهپۆلهێکی زۆر تێژ. تێکڕایی ئهندامانی پهلکێشی ناو ئهم شهپۆله کردووه،کهوتهته پهڵهقاژهیی بۆ خۆ ڕزگارکردن له نووقم بوونی ئهو شهپۆله خنکێنهره. زۆر ڕوون و ئاشکرایه بۆ گشت ئهندامهکان، بێ ئهم پاکسازی و چاکسازیه و بنبڕکردنی گهندهڵی و داڕشتنی پهیڕهو پرۆگرامی، سهردهمیانه و هاو چهرخ گوونجاو لهگهڵ ئاستی هۆشیاری، ئهمڕۆ کهی خهڵکی کوردستان دا بگونجێت. ئهگینا (ی.ن.ک) ئهچێته ڕیزی ئهو ئهحزاب وگرووپانهی کهوا مۆری عهشێرتگهرایهتی بهتهختی تهوێڵیانهوهیه، ناتوانن لهگهڵ ئاڵ و گۆڕه جیهانییهکان دا خۆیان بگونجێنن و دیموکراتیانه ههڵسووکهوت بکهن لهگهڵ گهلهکهیاندا.( ی.ن.ک) مێژینهیهکی زۆر باشی ههبووه لهگهڵ نوێخوازی بوون و تازهگهرهتی دا .تاک ڕهوی و دکتاتۆریهت ناتوانێ باڵا دهست بێت تییدا .جا لێرهدا ئهبێ کهسی یهکهمیی ناو (ی.ن.ک) که مامهیه، ئهو مێژینهیی (ی.ن.ک) بپارێزێت، و به پهڕۆشی ئهم پرۆسهچارهنووس سازهبێت و بهگهرمی پێشوازی لهڕهخنه و پێش نیارهکان بکا. (ی.ن .ک.) لهمهترسی پهرتهوازهبوونی ڕیزهکانی به بپارێزی و گیانی تهبایی و دڵسوزی و متمانهبوون ببێ بهئا مانجی سهرهکی بۆ زیاتر گهشهدان بهخهبات و تێکۆشان.
ئهم رۆژهی که بۆ کورد لواوه و ههموو ئهو ئاڵ و گۆڕانهی ئهمڕۆکهی جیهان و ناوچهکه لهبروژهوندی کوردایه. ههر بۆیه ڵێرهدا دهبێت له خوودی مامهوه، ئهم چاکسازی و پاکسازیه دهست پێ بکات. بێگومان ئهمهیش ئهبێت بهپایهیکی کۆنکریتی بۆ ئهم چاکسازی و پاکسازیهکهسیش بۆی نابێ سهر پێچی بکا. دهبا مامه له ئاستی ئهم پرۆسه مێژووهچارهنووس سازیییهدا ئهمڕۆو ئایندهی (ی.ن. ک) بهرپرسیاری مێژوویهکهی بخاته ئاستۆی خۆی. ئهو پۆست و پلهو پایانهی لهڕیگای خزمایهتی و دۆستایهتی داویهتی بهتاڵهبانیهکانی خزم و کهسوکاریی وهریگیرێنهوه کهسی شیاو له شوێنی گونجاو دا بنرێ و سونهت و یاسا و دسپلینهکانی ناو حزب بپارێزرێ، ئیدی باس بێ لهشکادن و بهزادنی سنوری حزب و یاساو ڕاساکانی لهناو (ی.ن.ک).. ئهگهر کهسی یهکهم گهندهڵ و ناعهدالهتی تاقم و دارو دهستهکهی خۆی، چاوپۆشی لێ بکات، یان خۆی لێ گێل بکات ئیتر چۆن ئهتوانی بڕوا و متمانه لهناو ئهندامانی حزبهکهیدا دروست بکا ئهو سهرکرده و لێپرسانی سهرهوهی ناو (ی.ن.ک) کاتێ باس له چاکسازی و پاکسازیی ئهکهن، چیرۆکی مهلای گووندهکهمان وه بیردێننهوه:
( مهلا یهکی گوندێ ئهبێ، ئهوهی کاری خراپه نهبێ نایکات، بهڵام لهڕۆژانی ههینی خوتبهکانی تهرخان ئهکات به نهسیحهت و ئامۆژگاری کردنی خهڵکێ گوندهکه، که خۆیان بپارێزن له دزی و درۆ و کارهخراپهکان، کاتی له خوتبهکهی ئهبێتهوه ....، ئهڵێت: خهڵکینه بهگێوێی ئامۆژگاریهکانم بکهن و کاری پێبکهن، بهڵام کردار به
کارکانم مهکهن که ڕۆژانه کردومن و ئهیانکهم )، ئهمیش ئهو نهگبهتیهیه که سهرانی (ی.ن.ک) ئهمڕۆکه تووشی بوون. زۆربهیان دژی گهندهڵی و دزیی و بێ سهر و بهرین،گهرچی زۆر باش ئهزانن خۆیان سۆنگهین. بهڵام سورن لهسهر ئامۆژگاریی ئهندامانی خوارهویان که دڵسۆزو دهست و داوین پاک بن ههر وهکو مهلای مهزگهوتهکه، له باری تیۆریدا پهلانی و ئامۆژگاریهکانیان زۆر کهڵکداره ئهگهر کرداری پێ بکهن.
ستار کوڵهجۆیی
زۆرن ئهوانهی به ساویلکهیی تهماشای سیاسهتی بنهماڵه نهک (پارتی) چونکه له راتستی دا حیزبێک نیه ناوی پارتی بهڵکو کۆمهڵێک خهڵکی بهسیت و بێ ئاگا یا مهێلهحجی له دهوریان کۆبوونهتهوه له بن ناوه کۆنهکه (پارتی دیموکراتی کوردستان)که له راستی ئهوهی دیموکراتی بێت تیایدا نیه وئهگهر به زۆر بڵێن حیزبه ناوهکهی دهبیته حیزبی دیکتاتوری کوردستان چونکه پیاوم دهوێت له ههر دهرهجهیهکی مهسئولیهت دابێت بهرامبهر به به بهرزانیهکی ئاسایی بلیت (لهل) وا ههر کهسێک
-له حکومهتی ههرێمی کوردستان ههردووسهیرۆکی ههریم وسهرۆکی حکومهت نهک ههر بهرزانین بهلکو مام و برازا و زازواو خهزوورن کهس دهویریت ههر بلیت یۆ وایه ئهری کهسی تر بتوانیت له جیی ئهوان بیت.
-وا ههموو شاری دیانا قهزای سۆران کرا به بهرزانی بۆ زیاتر کردنی رووبهری بارزان و ههر بهر زانیهک که له ناوهراستی نهوتهکانهوه هاتنهوه به تایبهتی پاش کارهساته ئابرووبهرهکهی 31ی ئاب سهرباری ئهوه گوندهکانی خۆیان هیچ مشکیلهی نهبوو کهچی به سیاسهتیکی نهخشه بۆ داریژراوههموو له سهر حیسابی خهلکی کوردستان له لیوای تایبهت به مووچهیهکی زۆر باش دامهزرانه له سۆرانیش خانوویان بۆ کرا ئهوهی ئیستا سۆران دبینیت وا دهزانێت ناوچهیهکه له بارزان نهک وهکو ناوهکهی سۆران بێ
ههمان سیاسهت له مهسیف سلاحهدین پهیرهو کراوه ئیستا ئهوهی روو بکاته مهسیف وادهزانیت بارزانه مهسیف سلاحدینی جاران نیه
ههرچه ئهرزهو شوینی باش ههیه له ههولیر ههیه له لا یهن بارزانیهکهوه داگیر کراوه
کراوه به دووکان وگهراج و سوبهر مارکیت بی ئهوهی مزایهده بکریت یا اعن بکریت بی ئهوهکهس بتوانیت ناوی بهینیت تهنها کهس که ناوی هینا سهرۆکی شارهوانی ههولیر نهجات یاسین بوو که به تهزویر ههر خۆیان به زۆر و به تهزویر خهلکیان ناچار کرد دهنگیان بداتی کهچی له بهر ئهوهی سووکه نارهزاییهکی دهر بریبوو له سهر ئهو مهشرووغاته به شیوهیهکی ناقانوونی دهرکرا
ئهویش قاو درا
ئهو عهرزانهی که داگیر کراوه به مباشری لهلا یهن بهرزانیهکانهوه
پارکی سهلام له جادهی شیخالله که حهسهب عقدهکه دهبووایه 3قات بووایه که چی تهنها دوو قات کراو و پیشهوهی کرا به دووکان و و پشتهوهش به گهراج
جیگهی لقی 2 ی کۆن پشت قاعهی شعبوادهکریت به سوپهر مارکیت
ساحهیهک له بهرامبهر لهنگهکهی ئیستا له گهرهکی گلکهند پیشهوهی کرا به 70 دووکان وپشتهوی به گهراج
سوق مهرکهزی کۆن له گهرهکی عداله وریزه دووکانهکهی ریی کۆیه تهنیشت تایه فرۆشان ی عبدمهیمن بارزانی و ئوانهی به شهریکی له گول خهلکی تر دهیکهن بینا بهرزهکهی ئیستا دهکریت له سهر 97000مهتر مربع له ناوجهرگهی ههولیر به ناوی شهریکههی شرق اوسگ که بهم دووایییه وینزبات خانهو و دائیره چوار قاتهکهی کارهباشی گرتهوهو تیک درا
بازاری نازهمۆل
مگعم ابو شهابی تازه له عهنکاوه35%
مگعم و سوپهرمارکیتی نیوستی که به ناو احمد ریکانیهوه به نیسبهی 35% وهههر کهسیک ئهگهر زیاتر دهزانێت با من و خهلکی لی ئاگادار بکاتهوه
شیخ ئهدهههم بارزانی ئامۆزای مهسعودبه رزانی به ئهمری بنهماله کرا سهرۆکی حیزبووللای شرۆرشگیر وه ههر به ئهمری ئهوانیش حیزبهکهی ههلوهشایهوه پرسیار بۆ ؟چونکه ئهم حیزبۆکهیه به ناو ئیسلامیه وپهیوهندییهکی باشی له گهل ئیران درووست کردوو به ئاشکرا بوو به داردهستی ئیران تاکو بتوانیت بهرژهوهندی بهرزانیه ئاوارهکانی ئیران بپاریزیت وهکو پیویست کاریان لهوی جی به جی بیت چونکه قاعدهو قیادهی حیزب الله ههر بارزانی بوون له کاتیک دا بنهماله ناهیلیت یهک حیزب ئهگهر نلچار نهبیت له بادینانش سهر ههل بدا چ جای له بارزانستان ئهی بۆ ههلوهشایهوه ههرکه سهدام روو خا و هیچ ترسیک له بنهماله نهما ههروهکو له بهیانهکهی خۆیان هاتبوو کاریان تهواو و حیزب ههلوهشایهوه و ئیستاش کاک ئهدههم نوینهرمانه له پهرلهمانی کوردستان
له هممو دائیرهکان جگه له بلی و بارزان و به تایبهتی له ههولیر ههر کهسیک ناوی 10 فهرمانبهری بارزانی که فهرمانبهری ئاسایی بن ئاشکرا بکات که بارزانی بن و دهوامی تهواو بکهن واته پهنا دیوار نهبن و خزمهتیان له یهک
سال زیاتر بیت و نهکرابیتن به بهرپرس له دائیرهکه واته مدیریا مدیر عام یا رئیس قسم
کمال علی
رزگار ههژار
وهکو رێو رهسمێکی فهرمی و ئیداری ئهو مرۆڤانهی ساڵانێکی درێژ خزمهتی دامودهزگاکانی دهوڵهت دهکهن ئهوه خانهنشین دهکرێن، خۆ ئهگهر خزمهتهکهی خۆشی پڕ نهکردبێتهوه، بهڵام تهمهنی یاسایی پڕکردهوه ئهوه خانهنشین دهکرێن. بهگوێرهی یاسای ئێراقیش خزمهتی ههرتاکێک بۆ ئهوهی خانهنشین بکرێت و مووچهکهی کهم نهکرێتهوه 25 ساڵه پێویسته خزمهتی ههبێت، یاخود تهمهنی یاسایی پڕبکاتهوه، ئهویش 63 ساڵه. لهم دوایهدا وهکو ههنگاوێک بۆ ئهوهی که بهتهمهنهکانی کوردستان کهمێک پشوو بدهن و دهرفهتێکیش بۆ لاوان دروست ببێت که کار بکهن، حکومهتی ههرێم ئهم یاسایهی خستووهته کارو گهلێک کهسی خانهنشین کردووهو ژمارهیهکی زۆریشی خستووهته سهرهوه که خانهنشینیان بکات. من ئهم ههنگاوهی حکومهتی ههرێم به ههنگاوێکی جددی و باش دهبینم و بێگومانم کاریگهری لهسهر نوژهنکردنهوهی کاری فهرمانگهو دامودهزگاکانی دهوڵهت دهکات.
بێگومان پارت و دامودهزگای کۆمهڵایهتیش ههمان تایبهتمهندی مرۆڤیان ههیهو ههر دهتوانن وێنهی مرۆڤێکی ئاسایی بۆ ماوهیهک بهیهک بهرنامهو ستراتژی و تاکتیک کاربکهن، واته ههر پارت و رێکخراوێک دهتوانێت ( 20-25 ) ساڵ به ئێستراتژیک و میکانیزمهیهک کاربکات، ئهگهر دوای ئهم ماوهیه خۆی نووژهن نهکردهوه ئهوا ناتوانێت لهتهمهنی مرۆڤێکی ئاسایی زیاتر کاربکات و ئهگهر لهناویش نهچێت ئهوا خانهنشین دهکرێت یاخود بێ کاریگهر دهکرێت. ئهمڕۆ لهکوردستانیشدا یادی 60 ساڵهی دامهزراندنی پارتی دیموکراتهو ئهوهی دیاره پارتی لهئێستراتژی و میکانیزمهی کاری خۆیدا گۆڕانی جددی ئهنجام نهداوهو ئامادهش نییه گۆڕان ئهنجام بدات، ئهمهش هانمان دهدات بۆ ئهو تێڕوانینهی که بڵێین کاتی خانهنشینی پارتی دیموکرات نزیکهو زۆری نهوماوه که خانهنشین بکرێت.
دةسهةلاتا كوردى كون ذ بةركىَ مازنتر ليَكر ! ذمارة ( 3 ) دبيت هين وةكو دةسهةلاتدار وةسا تيَطةهشت بن كو نةرازيبونا خةلكى و خوة ثيَشاندان رابينا خةلكى ل ناظ باذار و باذاركيَن كوردستانىَ بتنىَ ذ بةر روينشتنا وةيا مورتاحا ل بةر سثليَت و سيار بينا وة يا مونيكاو ....! ية ؟ نة خيَر برادةران دةسهةلاتداران ذ بةر ظىَ ضةندىَ نينة و هوين خةلةت تيَدطةهن ، بةلكو ئةظ نةرازيبونا خةلكى ذ بةر زولم و زورداريا وةيية يا كو ئةظة ب ضةندان سالانة هوين ل سةر خوينا هةذار و فةقيرا دذين . ئةظ نةرازيبونا خةلكى و مللةتى هةوارةكة ذ ئيَش و ذانا دةر دكةظيت ، ب وىَ ئيَشانا جةطةرا دايك و بابا ذ بةر سينطىَ وان دضيت و جةطةر ثىَ دسوذيت ، يان ئيَش و ذانا دةيك و بابا ل دةمىَ كةسةك ب زورى ناميسا وان دشكيَنيت ل بةر ضاظيَن ، وان زورداريا وة ذى ئازتر طةهاندية بةرامبةر ظىَ ئيَشاندنىَ و كض و ذنيَن كوردان ذى ذ ثيروزمةنديا خو ذ بةر خةلةتييَن وة دور دكةظن و كومةلطايىَ مة برةف خراثتر دبةن . هةوة شةرةفا خيَزانا كورد كيظة برية . هةوة خةلك برسى كرية ذ بو تيَركرنا شةهوةتيَن خوة ييَن سيَكسى ، هين ب نةساخييَن سيَكسى د نةساخن و دظيَت هةوة ذ كومةلطايىَ مة دوير بيَخن و وةكو نةساخةكى تةعاملىَ دطةل وة بكةن . هوين دنةساخن و نةساخيَن ض دةرمان بونة بن دةسهةلات هون ب كضيَن دةه سالى و تورومبيَليَن ئاخر موديَل و دزين و تالانكرنا مالىَ بيَطونةهان و فةقيران ، نة تيَر دبن و نةذى ثىَ ساخ دبن ، ئةظة ذى نة ذ كةرب و كين ئةم دبيَذين ، بةلكو راستيا وةية ، ئةطةر هوين د نةخوش نةبن ثا هين د ضةوانن ؟؟ دزن ؟ تالانضينة ؟ زوردارن ؟ ضنة ؟ . هندةك ذوة ل ناظبةرا كةرةض و ئةوروثا دا شةش ثشكيَن عةمرىَ خو بوراندينة ، و دبيَذن ئةظة ئةم دضنة بةغدا، و سكرتيَريَن مة ل ويَرىَ ضارةسةريا دوزا مة دكةن ، و ئةم ب شةظ و روذ كار دكةن بو كوردايةتيىَ و كوردان . ئةم ثيَظة مرن !! بةلىَ كا وةستاندنا وة ذ بلى دانانةسةركا حةفت تةبقييَن قةسر و قوسيرا و تاث و كرنا كوردستانىَ ل سةر ناظىَ خوة .بةلىَ سوثاس بوتة خودىَ ، ها هندة ئةو كارةسات و طةندةلى و دزين دكةظنة دناظ ماليَن وان ذى دا و ديار ببيت و ئةو ب خوة دىَ بةر بنة سةر و ضاظيَن خوة . ئةو ب خو يىَ هةوار دكةن و طازى ئاسايشا ناظ خوة دكةن هةرنة فلاةنة و بيَهظانة بةرثرسى و نةثرسى ، ذ هةظاليَن وان ، كو ئةو دزانن دزييَن وان ذ بةر دةستىَ وان دةركةتن .ل دةمىَ ظان رويدانان دناظ واندا ضةندين كةس دبنة قوربانيَن ئيَك ودوو ،ئةم باسىَ تةفاصيليَن وان ناكةين نةترسن دةسهةلاتيَن دز هةر هوين دىَ بنة زةوالاخوة و نهيَنى و تشتيَن هوين دظةشيَرن دناظ بنةماليَن خوةدا دكةنة دىَ دةظىَ خةلكى دا ، هةوجة ناكةت ئةم هةميان دظيَرىَ دا بيَذين ، ضونكة هوين تيَرا خوة هةنة و دىَ هةر ديار كةن .كا ضةوا هةوة ئةظة 16 سالة خةلك تالان كرية و مالىَ خةلكى دخون و ب خةلكى دكةنن و دكوذن ، ئا هوسا هوين دىَ كةظنة كةلةخىَ خوة ذى و دىَ طوشتىَ خوة خوةن باوةر بكةن ل نيَزيك . مةسرو ر و نيَضيرظان !! مةلا بةختيار و نوشيَروان .....! ئةرىَ هوين دزانن ئةو نةظيان و كةرب و كينا خةلكى ذ وة راكرى ئةو خةلكىَ كو هوين ب طوشتىَ وان دذين ئةو كةرب و كينة ياكو ذ بةعسيان راكرى و ثتر ذى ، و دبيَذن رةحمةت ل بابىَ كفن دزى بن ئةرىَ هوين دزانن خوةثيَشاندان توندو تويذيا خةلكى ذ كةرباية ، نة تشتةكىَ دى وةك هوين ددةنة دياركرن . ئةظ كةرب و كينة هيَش يا فازل ميرانى و عزةددين بةروارى و ..و...و ...هتد ياكو ب زورى شةرةفا خةلكى ذيَدستاند و جةعفةر ئيَمينكى بىَ تاوان و ل سةر جادا وةك مافيايةكىَ سةرخوش كوشتن دكر و ثلة بةرزتر ليَدهات و .....هتد و خرابتر . ئةى دةسهةلاتا دوير ذ مللةتى بزانن ، دىَ سةر هةلدان ل دذى وة رابن باش بزانن هوة ين شةرةف و كةسايةتيا كورد يا بن ثىَ كرى ، مللةت نةشيَت هةر ل خوة بظةشيَريت دىَ سةرهلدةن بزانن .طةلةك سالن هوة جةهنةم ذى يا ل كوردا طرتى ، بو خوةذى فةرش و مةحفيريَن دولارى ييَن داناين ، نوكة د ناظ بةرا وة و جةماوةرى دا ثرةك نةماية هوين ثيَكظة بيَن طريَدان،مللةت ب هشيارانةتر هزرىَ ب نةمانا وةدكةت ئةو ميللةتىَ هةوة ب زورى كرينة عيَراقى . ئةظ مللةتة طةلةك سالن ب وذدان ضاظديَر و مراقبىَ هةمى كاريَن وة ييَن نةمروظانة ية ، ضاظديَرةكىَ ب ئاطةهة ذ وة ، و ل هةمان دةم بةرثرسة ذى، ئةظ مللةتة دىَ وة سزادةت بزانن ، لىَ مللةتى نة دظيا ض جارةكىَ ريسيا طياى بكةتة خولى ، وةستاندنا ب دةهان سالة ل بةر باى بكةت و با ببةت ذ بةر ظىَ ضةندىَ ضيا وة تا ئةظرو كرى يا خوة لىَ بيَدةنط كرى ، و دةنط نةكرية . لىَ ذبير ناكةين و بزانن .مة طةلةك بيَهنا خوة كيَشا و ل وة فرةه كر و طةلك مة خوراطرت ، جارةكىَ بناظىَ ضاظ نة شوركرن بو راتبةكى ، جار ذى ب ناظىَ ذ بةر بارو دوخىَ نازكىَ ئةم تيَدا ، مةطةلةك بضاظىَ سةرىَ خوة ذ دةستىَ وةديت و مةطةلةك طولىَ بوو ، يا ذهةوةظة و هوين هوسا تيَدطةهشتن ب نرة نرا هةلبذارتنيَن دةست ثيَكى دىَ بيَذنىَ ئاش بةتال ! و بةرذةوةنديا مة بوة ب دوماهى هات ، لىَ ئةظة بو ضوار ساليَن دى ذى وة مللةت كرة دار دةستىَ خوة ثاريىَ دزييَن خوة ، لىَ هزراوة يا خاظ ثويض و بةتالة وةسا هزر نةكةن ئةطةر دةقيقةك ذى مابيت هوين ذ ضاظين مللةتىَ و قةلةمىَ نةترسناكا دةرباز نابن و نابن ، نوكة ذى وة دظيَت هوين مة كورة بكةن ، و بةحسىَ شةهيد و ئةنفالا بكةن و بملكىَ خوة دزانن ، هةوة دظيَت وان ذى ذ مة بستينن ، هوين وةسا هزر دكةن شةهيد مولكىَ مللةتى نينة و بو مللةتى نةبون و مولكىَ هةوةية ؟ - ئةو مابوو وة ذ مللةتى نةدزى ! . و هوين داخوازىَ ذ مللةتى دكةن كو ب رةنطيَن شارستانى خوة بنظينن دام دوزطةهان دةست نةدةتىَ بةنقيَن وة ييَن تالانان نةسوذن ، كو هوين ب خوة ذى ل دةليظةكا هوسا دطةرن داكو هةرتشتىَ لاوىَ وى دام و دةزطةهى بيت ييَن كو مللةت قةست دكةتىَ هةر ض ب بهاية هوين زويب زوى ب دزن و د ستويىَ مللةتى را بشكيَنن . هوين بخوة تالانان دكةن ! .بوضى هوين ذ خوة ناثرسن دسةر خوةرا هوين دبينن وةكى طورطىَ برسى خوة ل مة ددةن و مة تالان دكةن كو ئةظة بو ماوىَ ضةندةهان سالة ؟ بوضى مالىَ مللةتى ب غةدر دبةن ؟ كا ثارضة عةرديَن باذيَرىَ مة و ملكىَ بةلةديىَ ؟ هةمى بو خوة دزين ؟ كا داهاتىَ مة يىَ كوردستانىَ ؟ ل سوبةرمارك موتيَل ظيلا يَن وان خةرج دبيت كا باجا وان دزييَن ذمة هاتينة كرن ؟ هةر ددزن ؟ كا شةرةف و ناميسا كضيَن مة ؟ يا ل دةظ نيهاد بارزانى عزةةدين بةروارى و فازل ميرانى و نزانم كىَ ؟ كا دادطةهكرنا دزيَن مازنيَن مة ؟ يا لدةظ نيَضيرظان بارزانى و عومةرفةتاح و دارو دةستيَن وان ؟ كا ليَثرسين ل طةل ميَركوذان و طةندةلان ؟ يا ل دةظ جةعفةر ئيَمينكى .........هتد؟ كا ريَزطرتنا زانا و تيَطةهشتييَن كورد ؟؟ يا ل دادطةها كةمال سةيد قادر و............دا؟ كا طوتن و وةعد وعوديَن خوشكرنا ذيانا طةنجان ؟ يا ل خارج و رةظين ذ زورداريىَ ؟ كا ئيَكسانى و عةدالةتا كومةلايةتى ؟ يا د سةرةرةش و دوكان و قةلاضولان و بارزان دا ؟ كا نانىَ مة ؟ و كا خاندنطةهيَن سةردةم ؟؟؟ يىَ ل سةر ثشتا حويتىَ بارزان و تالةبان ؟ كا ئاظا ثاقذ و كارةبا . بتنىَ بو وان و ماليَن وان و زاروكيَن وانن ! ثا كا بو خةلكىَ دى ؟ كا خزمةتطوزارى و ثروذيَن د خزمةتا خةلكى دابن ؟ كا جاديَن بىَ تةصة و .....هتد ؟ كا دادطةه كرنا وان ضاردة هزار و بيست هزار دزيَن ثيَنض شةش راتبا وةردطرن ، نة بطوتنامة بةلكو ب سجليَن وان بخوة ييَن كو ل دةظ وان ؟ و كا دادطةهكرنا وان دزيَن ثيَنض دةه ثازدة ثارضيَن عةردى وةرطرتين و فروتين ؟ كا و كا و كا و كا ................... ما هوين دكةر و لالن هةوة طولىَ نابيت ، ما هوين نابينن ، ما دليَن وة جهةك نةماية بو رةحمىَ و دلوظانيىَ . ذبلى مالىَ حةرام ، ض هزرةكىَ بو ض كوردةكى ذى ناكةن و هةذارةكىَ ل بةر طةرما هاظينىَ و لبةر سةرما زظستانىَ و خانيىَ ب كرىَ ذى بدةست ناكةظيت ما هوين ئازاراوى ذى نابينن ؟!ئةظ كةرب و كينا مة ذ وة ، ذ بةر ضاظ طرتنا وةية ل بةرامبةر ثارةخورو تالانضييَن وةية ،ئةظ كةرب و كينا مة ذ نظيَسينيَن وةييَن درةوة كو راتبىَ مة دكةنة ددبةريكيَن خودا كو هوين ض ناظةكىَ طولىَ ببيت دىَ دامةزرينن وةك ثارةثيَخور بناظىَ موستةشار و بيَذة خار بيت و يىَ وة نةظيَت و درةويَن وة كةشف دكةن دىَ كوذن و دانن خائين دوذمنىَ كورد ( شةهيد رةئوف ئاكرةى ) شاهدة و ب سةيَن دى ذ شةهيدان . هوين دزانن موستةشار جاسوس و كةظنة بةعسيان ب دلسوز ددانن و ثيَشمةطةهةكىَ ب سالان خوة ددا كوشتن و يىَ خوة داية كوشتن ذى هةر هيض ل بيرا خوة نائيننن. ذبةر دزياية ؟ ئةطةر هوسا نةبيت ثا بوضى حازم شةعلان و مةشعان جةبورى ميَهظانيَن هةردةمينة ل شيراتونا هةوليَرىَ ؟ ئةو ض دكةن ؟ وان مالىَ مللةتةكى يىَ دزى ؟ طةر هوين ذى شيركيَن وان نةبن دد زييَن بةغدا دا ، بوضى دزيكةران نا دةنة دادطةهان .؟ ذبلى دزيكةريَن بناظ كورد ؟ ئان ذى ئةو بذنيَن خوة ظة ميَهظانيَن كوضك و تةلاريَن وةنة ؟ ذن و كضيَن خوة بو وةتينن ؟؟ بوضى وة هةوار قيَريا وةية بو بةر دةرىَ عةرشىَ بةغدا ب لةز طازى دكةن هةضيىَ دابرى بلا بو كةس و كاريَن خوة بزظريت و يىَ نةظيَت بضيتة ناظ ريَزيَن حزبا فةزيلا عةرةبى تا كو مامةيةكىَ ترسناك ذى دبيَذيت هةضى تشتىَ د روذناميَن كوردستانى دا ذى سةبارةت كوردستانىَ بيَتة نظيَسين رةئيا من و حزبا من نينة رةئيا نظيسةرية و نةويَريت خوة ب كوردستانى بزانيت ذ بةركو ئةز حزبا خوةمة و حزبا من ئةزم ! و ل دةمىَ لىَ ثرسينةكىَ دا ثرسياركرى روذناما ايتحاد نةرايا ييَكةتية وى طوتى بةلىَ و ل ثايتةختى دةردكةظيت و ذ بو بةرثرسايةتيا ثاراستنا كوردا دةردكةظيت . و ئةو ب خوة ذى بويية عةرةبةكىَ عةيار بيست و ضوار و خزمةتا عيَراق و عيَراقضيةتىَ دكةت . كوردستان تذى كر ذ عةرةبا و كوردستانيةت ذ دةستدا ، و ل كوردستانىَ ذى دةسهةلاتىَ بةريك تذى كرن و بةرذةوةندييَن كوردستانى ذ دةست دان .د طةل ظىَ ضاكيا هندة مازن دطةل شيعان و عةرةبان ئةو ذى ل بةرامبةر ضاكيا تالان و سوتاندنا بارةطاييَن وان دكةن ، سةروكىَ عيَراقىَ ذى ل سليَمانيىَ بو حوسةينيا ئاظادكةت و سةروكىَ كوردستانىَ ل هةوليَرىَ دزيَن وان دظةشئيَريت و ل دهوكىَ تةقاعد دكةن . سةروكيَن مة كا هوين عيلاجةكىَ ل كةضةلىَ خوةبكةن ثاشى دةرمانى بو كةضةليَن خةلكى ببةن نىَ كون ذ بةركىَ مانتر ليَهات. بةلىَ مللةت دىَ ل دذى وة رابيت و ناترسيت . بو ثةيوةندىكرنىَ ب مة : www.rast.eu.tc groparasty@yahoo.com طروثا راستى 15/8/2006
بةيانامةيا نة رازيبونىَ ذ طروثا راستى ل دةمىَ مة طوه ل ناظىَ كوردستانىَ بباية دلىَ مة ذ كةيفا د ثةقيا ئةظرو ذى ئةم ل باشورىَ كوردستانىَ كو سةركردايةتيا كوردى كرية دوو ثارضة مة تيَربونةك ذ كوردايةتيىَ ديت و زويب زوى مة نةظيَت ئةم ببنة خزمةتكاريَن دوزا كوردايةتيىَ ئةظة ذى ذ ئةطةرىَ دةسهةلاتا كوردستانىَ ية كو براكوذى و تالانيَن وان طةندةليا وان ئةظ تيَربونة ل دةظ خةلكىَ هةذارىَ كوردستانىَ ثةيداكريية . لىَ مة ب زورداريا بةعس و شاهين شاهىَ ثةهلةوى و كةماليستا كوردايةتى ذ دلىَ خوة نةئيناية دةر ئةظجار دىَ ضةوا ب دوو تظةنطيَن دار دةستىَ خةلكى كوردايةتيىَ ذ بيركةن . كو ب ناظىَ ديموكراسيةتىَ دخورن و ديموكراسيةت كرية ثارى نانةك زورداريىَ ثىَ دكةن و نانىَ خوة يىَ ب ثىَ مازن دخوةن . ئةم تاوانا حكومةتىَ يا ل دةرهةق خةلكىَ بىَ تاوانىَ بىَ دةسهةلات داكرى ل دةظةريَن جودا جودا دا دةما داخوازا مافيَن خوة داخاز دكر و وان ب طوللان و طرتن و ليَدانىَ ل كةلار و ضةمذةمال و باذاركيَن جودا جودا ييَن كوردستانىَ بةرسظ ليَدان ب توندى شةرمزار دكةين و داخواز دكةن تاوانباريَن خةلكىَ بىَ طونةه ئيَشاندى و دةسهةلاتداريَن وان بيَنة دادطةه كرن . طروثىَ راستى www.rast.eu.tc دهوك groparasty@yahoo.com 8/8/2006
ذ ئةطةرىَ طةندةليا ئيداريا دةسهةلاتىَ يا ثارتى و ييَكةتى طةنجيَن كورد درةظن و دضنة دةرظةى وةلات هةذمار (2 ) ضاظةريَى جةوازاتامة بو كو جةوازةكىَ ب دةر بيَخم و ل هيظيا قاضاخضيةكىَ مة داكو ئيَكسةر ب رةظم ذ ظى وةلاتىَ ويَران و باذيَرىَ نيَضيرظان و ييَن ل سليَمانيىَ بةرثرسيَن ييَكةتى و عومةر فةتاح مروظيَن وى و بارزانيان ذ بةركو دهوك و هةوليَر ل سةر ناظىَ بارزانيان تاثو كريية و سليَمانى ل سةر ناظىَ عومةر فةتاح و بةرثرسيَن ييَكةتى ئةظة طوتنا برادةرةكىَ مةيية كو ضوية ب ضاظيَن طريى ظة ئةظ طوتنة كر و طوت ئةز دىَ خاترا خوة ذ وة خوازم و ئز نامينمة ل ظى وةلاتىَ ثاريزانينا و خوين خارا كو ل سةر كيستىَ من بذين . كو ظى برادةرى زانكو ئةظ سالة خلاس كرية و هاتية مال . ضاظةريَى تةعين كرنىَ ية . ظى برادةرىَ مة ب ضاظيَن طريظة ئةظ طوتنة بو مة كرن و بيَزارى و بىَ ئوميَديةكا مازن ل سةر رويىَ وى يا ديار بى ، وا ديارة ظى برادةرى حةز دكر كو ل فةرمانطةهةكا حكومى بيَتة دامةزراندن بةلىَ نةشيا و حةزا وى ب جه نةهات و بةر و ظاذى هزرا وى دةركةت ئةوذى ثشتى داخوازا تةعينكرنىَ كرى بو هاتة ديار كرن كو نوكة تةعينات ل ض فةرمانطةهةكىَ نينة و ئةظ برادةرة طةلةك دل تةنط بويية و دظيَت بضيتة خارج . و د بةرسظا وى دا هاتية طوتن كو ل هيض دائيرةكىَ و فةرمانطةهةكىَ دا تةعينات نينة لىَ بو ئةنداميَن حزبى ييَن نةهةذى ذى جه بو تةعينكرنىَ دمشةنة. ئةظة ذى كارىَ بةعسيان بو طةر ب تةزكيا حزبى نةبيت نابيت ض كةس بيَنة دامةزراندن . ل ظيَرىَ ديار بو كو هةركةسىَ فةيلةسوف ذى بيت نابيت بيَتة دامةزراندن ب ض ئاوايةكى طةر ثارتى يان ييَكةتى نةبيت ئةظة ذى ب تنىَ بو 137000 ديناراية كو تيَرا هاتن و ضون جطارا ناكةن د ظىَ طرانيا ل كوردستانىَ دا ثةيدابوى كو هةر دةسهةلاتا ثارتى و ييَكةتى ئةظ طرانيية ثةيدا كرية . خةلكىَ هيَذا ئةم ذى دىَ دظىَ نظيسا خوة يا هذمار 2 دا بةحسىَ ضةندين غةدر و خيانةت و تاوان طةندةلييَن ئيدارا ثارتى و ييَكةتى كةين ب حكمىَ وىَ ضةندىَ كو ئةم ل كوردستانىَ دذين و ضةندين راستيان بو وة رونكةين كو نوكة ب سةدان طةنجيَن كورد د زيندانيَن توركيا دوذمن دانة و ب سةدان كةسيَن كور د دةريا يونانىَ دا د خةندقن و روذانة ذ هةر باذيَرةكى ذ كوردستانىَ سليَمانى و دهوك و هةوليَرىَ 10 كةس دضنة خارج ب رةنطيَن جودا جودا ذ بةرظىَ ذى ئةظة ضةند خاليَن غةدر ثىَ ل طةلىَ مة تيَتة كرن ل بةر دةستىَ وة هيظيدارين مفا ذيَبيَتة وةرطؤتن . 1- دامةزراندن د دائيريَن ئيَكةتيىَ دا بتنىَ ب تةزكيا حزبى يا ئيَكةتيىَ ية و د دائيريَن ثارتى دا بتنىَ ب تةزكيا حزبى يا ثارتى يية تا كو بو حزبا وان ئيمزا نةكةى نا هيَية تةعين كرن ، سةدىَ 95 ذ خةلكى ذ مةجبورى و ثةيداكرنا ثاريىَ نانى و ذبةر ( شةر ضيَترة ذ بىتاليىَ ) بو ئيمزا دكةن 2- طرانيا بازارى و نةبونا ياسايةكىَ ذبو بازارى و كو ريَ ل هةر كةسى بطريت بكةيفا خوة د بةريكيَن هةذارا ياريا بكةن كو روذانة بازار بةرةظ طرانييةكا ئيَكجار زورة ذ بلى تشتيَن فةقيرى وةكى فيَقى و درامةتى كو هةر وةكى خوةيية طةر ئةرزانتر نةبيت ضنكو مالىَ فةقيرى بةريكيَن دةسهةلاتىَ بتذى ناكةن و نةشيَن ثىَ دزيا بكةن كو ئةظةذى بيَوذدانيا دةسهةلاتا ثارتى و ييَكةتية و ذ دزى و تالانا وانة 3- طرانيا قتعيَن عةردى و خانيا كو ب هزرةكا خيالى طران بويية و كو نوكة ثارضة عةردةك ل دهوكىَ يان هةوليَرىَ يان سليَمانيىَ طرانتر ليَهاتية ذ نيويورك دوبةى و توكيو ئةظة ذى طةنجان بيَزار دكةت ذ ذن ئينانىَ و و بىَ ئوميَد دكةت نوكة ب سةدان قةيرة كض و لاو ماينة د ماليَن بابا دا ذ بةر طرانيا كرييا خانى و خانيان . 4- ييَكةتى و ثارتى و حكومةتا وان ياسايةكا هوسا نينة كو عقوبا وان كةسا بكةت ييَن كو ب كةيفا خوة د رابونا سيكىَ دا ب لةيزن و ياريا ب بازارى بكةن ئةظة و ئةطةر ياسايةكا هوسا هةباية و ب دروستى كار ثىَ كرباية كةس نةدشيا سةرثيَضيىَ بكةت بو نمونة كابرايةكى ثارضة عةردةك سثيَدىَ ب 2 دةفتةريَن دولارى دطوت و بو ئيَظار دةعوا 5 دةفتةريَن دولارى دكر ئةظةذى بيَوذدانية ذ بةر ظىَ دىَ بو مة دياربيت كو حكومةت نةشيَت دةستىَ ض بيَوذدانةكى بطريت و ض جارةكىَ دز نةشيَت دزةكى بطريت ئةطةر نةء ، ثانىَ ياسايا بةعسيان ذ ظىَ ضيَتر بوو ضونكة هةركةسىَ ب ظى رةنطى ل وةختىَ بةعسيان يارى ب بازارى كربا دا ئةزمالنىَ وى هيَتة ذيَظةكرن ، ئةطةر ئيعدام نةكربا . 5- زيَدةبارى نةبونا كارةبىَ و ئاظىَ و طرانيا طاز و غاز و ثانزينا كو ئةظ طرانيا نوكة ل دةمىَ حيصارىَ و شةرىَ براكوذيىَ دناظ ئيَكةتى و ثارتى دا ب ظى رةنطى طران نةببو كو نوكة 20 ليتريَن ثانزينىَ ب 28 تا 30 هزار ديناراية كو نيَزيكى 30 دولاراية و برميلةكا طازىَ ب 150000 ديناراية كو دبيتة 100 دولار و قةنينىَ غازىَ ب 30 هزار دينارا د ظىَ طةرما هاظينىَ دا و ب دةست ذى ناكةظيت ب ظى بهاى و تا قنينةكى وةربطرى دىَ سىَ روذان مينية ل بةر طةرما هاظينىَ و بو بنةمالا بارزانى و تالةبانى ذى هةر دةمىَ بظيَت و ل هةر ثانزينخانةكىَ و هندى بظيَت دىَ بيَى ئيَك و دوو وةرطريت . ئةطةرةكىَ دى كو زوربةييا ظان دزى و تالانا و بيَوذدانييَن ثارتى و ئيَكةتى دكةن بو ئيدارا طشتينة كو ئةوذى مولكىَ مام جةلال و نيَضيرظان بارزانينة كو هةمى داهاتىَ ظى وةلاتى د ضيتة د بةريكا بارزانى و بنةمالا مام جةلال دا زيَدةبارى كو نوكة دهوك ل سةر ناظىَ نيَضيرظان بارزانى و بارزانيا هاتية تاثوكرن ب مولكىَ حكومةتىَ ظة هةرديسان نيظا سليَمانيىَ ل سةر ناظىَ ئيَكةتيىَ كو بو بنةمالا مام جةلالة 6- هةر ب طرة ذ مةتعةميَن بضويك و تا د طةهيية ثارضة عةرديَن بازرطانى و كوضكيَن ئاهةنط طيَرانىَ و طةراجيَن سةيارا و ياريطةهان سوثةرماركاو ئوتيَل و موتيَل و جهيَن طةشت و طوزارى و كومثانيا ب هةمى جورا و ثانزينخانة و تاكو ئاظاهييَن حكومى ل ثيَش وةخت و ثروذيَن هندة مازن كو دهزرا ض كةسةكى دا نةبن تورومبيَل و بةداليَن تيَلةفونا كو بزورى ل سةر خةلكى د سةثينن و ...هتد . بو نمونة ل دهوكىَ هةر ض ثروذةكىَ عيملاقة يىَ بارزانيةكيية و نوكة خةستةخانة ذى ل سةر ناظىَ ئيَكىَ بارزانى تاثو بويية و تا طةهشتيية جهىَ مريا كو ب هيَجةتا جادىَ دناظ باذيَرىَ دهوكىَ دا زيارةتطةهىَ قةديم يىَ دهوكىَ نيظةك راكرية ثتريا وى بو بارزانياية دا كو قةسر و قوسيريَن خوة لىَ ئاظاكةن . ئةظة هةمى دبن دةستىًَ ئيدارا ثارتى و ئيَكةتى و بنةمالا مام جةلال و بارزانى و كادريَن وان ييَن طةندةل خواز داية . 7- ب كورت و كرمانجى نةبونا ياسايىَ ، نةبونا حكومةتىَ و نةبونا ويذدانىَ و نةبونا هيض تشتةكى ل ظى وةلاتى وةليَكرية كو كةسةكى ئوميَد و هيظى ب ثاشة روذا خوة نةبيت و بةرةظ دةرظةى وةلاتى بضن . 8- ل دوماهيىَ دىَ بيَذين كو دوماهى ئينان ب دزى و طةندةليا ثارتى و ييَكةتى دظيَت ب سةرهلدانةكىَبيت ذ لايىَ خةلكىَ كوردستانىَ كو تةحمولا خوين ريَتنىَ بكةن نةوةك ييَن كفرى و ضةمضةمال كو ب دةهان طةنج كوشتن و بريندار كرن و ب سةدان طرتن ب تايبةت سةرهلدان ل سةر ملىَ طةنجانة ل دذى هةردوو حزبان و داخوازا حزبةكا ساخ و ب سلامةت بكةن بو طرتنا كورسيىَ كو ذ طةنجان ثيَك هاتبيت كو ئةظ دةسهةلاتة بو خةلكى كار بكةت نة وةكى ثارتى و ييَكةتى كو هةر ثارةكىَ ب كةظيتة دةست بكةتة بةريكيَن خوة و نة يا دز و تلانضى بيت و نةعلةت ل بيَوذدان و تالانضيان بيت . بو ثةيوةندى كرنىَ : www.rast.eu.tc groparasty@yahoo.com طروثا راستى 8/8/2006
ئهمڕۆش که قۆتاغێکی چارهنوس ساز هاتۆته پێشهوه و بۆ ههموو لایهک (ی.ن.ک) دهیهوێت گوڕانکاری بکات له خوارهوه بۆ سهرهوه به هیوای ئهکتیڤ بوونی ڕیزهکانی به تایبهتیش لێپرسراو پۆلهکان ڕۆڵیان ههبووه له ئهداکردنی ڕێکخستنهکانی یهکێتی، بۆیه دهبێت ههڵوێستهیهک بکهین و ئاوڕێک له مێژووی و ئێستاو ئایندهی یهکێتی بدهنهوه چونکه ئهمڕۆ لهههرکات زیاتر ڕۆڵ و بیرکردنهوهی لێپرسراو پۆل بهدیاردهکهوێت، به جۆرێک ڕڵی بنیات نهر دهبینن له تهشکیل کردنهوهی ئۆرگانهکانی یهکێتییدا.
ئهندامانی بهرپرسی ئێستای ئۆرگانهکانی یهکێتی لهگهڵ ڕێزم بۆ دڵسۆزهکانیان پیاوی ناپاک و گهندهبیری وههای تێدایه هه میشه سهرچاوهی گهندهڵیهکانی ئهو شوێنه بووه که کاری تێدا کردووه، بۆیه من زۆر بهڕاشکاوی ئهم ڕوونکردنهوهیه دهخهمه بهردیدتان بۆئهوهی سهرپشک بن لهوهی گهندهڵ و گهندهڵ بیران له گۆڕنێن و بیانکهن به پنتێکی ڕهش له مێژووی یهکێتیدا، وه لێرهوه ئاگاداریشتان دهکهمهوه که ئهوانهی تاکو ئهمڕۆش سهرچاوهی گهندهڵیهکانی ناو ڕێگخستنهکانی یهکێتین و کار و ڕهفتارهکانیان یهکێتیان بهرهو قهیران لهدوای قهیران ئاراسته کردووه ، ئهمڕۆش بهههر ناوێکبێت دهیانهوێت لێتان نزیک ببنهوه بۆیه دهبێت وریابن ، چونکه ئهوان ئهمڕۆ زۆر دهترسن له ههڵبژرادنی ئهمجاره و چارهنوسیان بهنده به نوکی قهلهمه کانتان،له ڕاستشیدا ئهوان خهمی لهدهست چوونی کورسی و ههڵ لوشینی پارهی بۆشه ، ئاگاداربن وهک سێبهر بهدواتانهوهن! بۆئهوهی جارێکی تر گۆڵێکی تربکهن و فریوتان بدهنهوه دهنگیان پێبدهن، دهبێت ووریابن پرسیاربکهن کێ سهرچاوهی گهندهڵیهکانی ناو ڕیزهکانی ڕێکخستن و باقی ئۆرگانهکانی تره؟ ؟ ؟
دهبێت وریابن نهبادا ئهوانهی رێی رۆژێک به کاکی کاکی و قسهی پان و پۆڕی بێکردار و خهریکی ماستاو گرتنهوهن بۆتان تاکو دوێنی ئێوهیان نهدهناسی و بۆیه دهبێت بزانن چهند دڵسۆزه بۆ یهکێتیهکهتان؟
دهبێت بپرسن تاچهند کهفائهتی سیاسی ئیداری و کۆمهڵایهتیان تێدایه ؟ دهبێت ووریابن نهکهونه ژێر بهڵێنی بێ بنهما ،دهبێت وریابن نهکهونه ژێر ڕکێڤی بیری کۆمهڵایهتی و خزم خزمێنه.
دهبێت وریابن وریا? !
ووشیاری ئێوه ئهمڕۆ یهکلاکهرهوهیه ووشیاری ئێوه بڕیار دهدات (ی.ن.ک)چۆن دهبێت?!؟ دهبێت ئهوه بزانن که کهشتیهکهی (ی.ن.ک) ئهمجاره له کهنار دهریای بیرکردنهوهی ئێوه لهنگهردهگرێت ؟!!!
دهبێت ووریابن دهنگی ئێوه ڕۆحی ئهو شههیدانهشاد دهکات که لهپێناوی گهلدا خوێنیان بهخت کردن ، پێچهوانهکهشی ڕاسته ،
ئایا ئهگهر یهکێک له ئێوه ڕۆژێک کارێکی باشتان له یهکێک نهبینیوه نایناسن و توانای ئهوتان تاقی نهکردۆتهوه دهکرێت دهنگی پێبدهن چۆن؟، ئهگهر دهنگی پێبدهن بۆچی؟ ئایا خۆدانهدهست قهدهرێکی نادیارنیه کارێکی لهم جۆره؟ ?هتد
دهبێت ئهو پرسیارانه لهخۆتان بکهن که بهرپرسیاریهتی ئهخلاقی نهتهوایهتی لهسهرتان واجب دهکات، بۆیه ههزار بارهی دهکهمهوه تکادهکهم دایکی شههیدان بێ هیوامهکهن دهنگ بدهن بهوانهی که شایستهن، دهنگ بدهن بهوانهی یهکێتیان وهک فیکره و ڕێکخراوێک قبوڵه نهک ئهوانهی تهنیا سهروهت و سامانی (ی.ن.ک) یان قبوڵه ، دهنگی ئێوه ئهوه دیاریدهکات کێ لێپرسراوی ئۆرگانهکانی یهکێتی دهبێت! دهنگی ئێوهیه که دهرگا لهسهر ئهو گهنجانه دهکاتهوه که خوازیاری خزمهتن به گهل و نیشتیمان! ئهوان با جێگایان ببێتهوه ، نهک ئهوانهی خهونی گهورهیان پاره و کۆشکی ڕازاوهیه !!
بۆیه هیچ پاساوێک ههڵناگرێت ئێوه گلهیی له یهکێتی بکهن له ئایندهدا چونکه ئێوهن ئێستا یهکێتی نوێ دهکهنهوه ، ئێوهن که یهکێتی ڕووه و واقیع وخزمهت و کوردایهتی ئاراستهدهکهن ئێوهن تائهندازهیهکی زۆر چارهنوسی دیموکراسی و ئازادی کۆمهڵگاش دیاریدهکهن ، دهسا بههیمهتبن باهیچ کهسێک بازرگانیتان پێوهنهکات و با هیچ کهسێک فریوتان نهدات و بوونی خۆتان و ئایندهی واقیعیانهی یهکێتی با ههموو شتێکتان بێت ?
مستهفا شێخ محهمهد
www.rast.eu.tc
بهداخهوه بهشێکی تری ئهم تراژدیایه کارتێکردنی ئهم پرۆژه یه لهسهر پارتهکانی رۆژههڵاتی کوردستان. به شێوهیێک که ئێستا دوای ئهو ههموو قهیران و دابڕانه له خهڵک ئێستا به چاویلکهی باشووریهوه له رۆژههڵاتی کوردستان و چارهسهری کێشهکانی دهڕوانن ئهوان چاوهڕوانن لهم رۆژانهدا (ئهمرۆیا سبهی!!!) ئهمریکا مهڵاکانی تاران ڕاوبنێت و سوپای پاسداران له کوردستان ودهربکات ئهو بهرێزه ئوردوگانیشنانهش لهبهر قورسایی لهش و ورگیان نهبه ماشینهکانی یهکیهتی که به ههواپهیماکانی ئهمریکا نه بۆ سنه و مههابادبهڵکوو له تاران بنیشنهوهو دهسهڵات له نێو خۆیان و چهند حیزبێکی سهر لێ شێواوی ئێرانی دابهش بکهن. تهنانهت بۆ ئهوهی ههر له ئێستاوه ئێرانی بوونی خۆیان به ئهوان بسهڵمهینین پڕوپاگهندهش یان بۆ دهکهن و لایهنهکانی تری کوردیش به تیروریست ناو دهبهن و لهههمووی سهیرتر حیزبی دیموکرات لهسهر شاشهی تلفزیونهکهی دهنووسێ بهکاتی ئێران !!! نانووسێ بهکاتی تاران نهوهک براپان ئێرانیهکانیان تووڕهبن.
پارتی و یهکیهتی بهو شێوه لهگهڵ پارتهکانی تر ههڵس و کهوتیان کردووه ئهوانیش ههربهو شێوهی سهوزوو زهرده یا زهردوو سوور ههڵس و کهوت دهکهن.
ئهگهر یهکیهتی و پارتی پهنایان بۆجهماعهتی عهلی باپیر و مێزهرهکهیان بردووه ئهمانیش ههر له ئێستاوه به"شالهکهی" جهماعهته 20 کهسیهکهی " خهبات " سوێند دهخون. ئهگهر ئهوان "حهمهی حاجی مهحموو" یان به ههموو شأن و شهوکهتهکهی و به ئهزموونی پڕ له شانازیهکهیهوه ههڵبژاردووه،ئهمانیش " کاک حوسین یهزدانپنا " لهدوای 15 ساڵ ئێستا هێناوته ناو گۆرهپانی کێ بهر کێ تالهدهوری خۆیان چهند لایهنێک ههبێت بۆ دوارۆژناوی بهری لێ بنێن. که خۆش بهختانه یا بهداخهوه ههر ئێستاوه لهناو بهرهکهدا ههزاران کێشه درووست بووه و یهکتر ناگرنهوه. حیزبی دیموکرات که خۆی به برای گهوره و باوکی ههمووان دهزانێت پهناو بۆ ههڵبژاردنهکهی ساڵههای زوودهبات کهئهو کاته3/1 خهڵک بهشداریان کردووهله سهدا 85 یان دهنگی یان داوته ئهوان. که ئهوکهسانهکه دهبێته باو و باپیرانی ئێمه که خوا عهفویان بکات.....
کۆمهڵهی شۆڕشگێر زهحمهت کێشانیش ، پێیان خۆشه ئهوان سهرهتا لهگهڵ دیموکرات یهک بگرن دوایی ئهگهر ئهوان پێیان خوش بیت کهسانی تر بهشداریان بن. کۆمهڵه جگه لهو قهیران و جیا بوونهوهی ئهندامیانیان کێشهیکی تریان ئهوهیه که براگهوره میراسهکه له گهڵ ئهوان بهش ناکات. لهم نێوهندهدا ئهوهی بۆ خهڵک به جێ ماوه ناهومێدی بێچارهییه ، ماده سڕکهرهکانه و ئهویش لهم قهیرانه دهستی حیزبهکانی ئێمه کهوتووه. لاواز بوون و دوور کهوتنهوه له یهکتر به موخاتهب نهگرتنیان له شوێنه گشتیه جیهانیهکان دایه ، ئهوێش بۆکۆماری ئیسلامی دهمێنێت به هێزبوونی خۆی و پێش خستنی سیستمی جاشایهتی و پهڕپێدان به مادهسڕکهرهکانه. بۆیه دهڵێم یهکیهتی و پارتی نهتهنیاباشوور دڵنیا بن رۆژههڵاتیش دهخهسێنن .
سهردهمانێک کورد و تورک بههاوپهیمانێتی خۆیان وڵاتیان رزگار کرد، دهوڵهتیان دروستکرد، کۆماریان بونیادنا، سهردهمانێکی دی تورک دهستی خسته بینقاقای کورد و بهرهو سهره مهرگی برد، سهردهمانێکی لهو باشتر کورد دهستی کردهوه و پاڵی به تورکهوه نا، بهڵام ههر له خاکهکهی خۆیدا نهیتوانی وهدهری نێت، سهردهمانێکی نوێش تورک بهباشی زانی که دهستێک به دهستهکهی تر ببڕێتهوه، بۆ ئهوهش باشوور و باکوری کرده ئاگر و ئاسن، بهڵام خۆی ههر وهستای کارهکهبوو ههر کوتهر بوو. ئهمجارهشیان تورک دهیهوێت سهردهمانێکی دیکهی هاوشێوهی ئهوانی تر درووست بکات، بهڵام ئهمهیان وهک ئهوانی دیکه نییه چونکه ئهو خاکهی که بۆیان شوێنی ژیان و دۆستی ههره نزیک و ئاسن و ئاگری ههره چاک بوو، ئهمڕۆکه لهو خاکه جوانهدا گۆڕێک چاوهڕێی دهکات، نهخۆی دهتوانآ خۆی رزگار بکات نه دۆسته دێرین و تورکپهرستهکانی، بهس ههر ئهوهنده که ههنگاو بهرهو ئهم دیو ههڵبێنێت، خۆی لهو بڕوایهدا نییه بهڵام ئهوهی چاوهڕێی دهکات ههر ئهوهیه.
لهوانهیه زۆر کهسیش بهمه بڕوانهکهن و وابیربکهنهوه که دهوڵهتێکی وهکو تورک کهوا بۆماوهیهکی دوور و درێژ له ناتۆ دا سێههمین زلهێز بێت، ئێستا چۆن و له کێ و کێ سڵبکاتهوه، لهچی بترسێت، یان چۆن سهرناکهوێت.. راسته کاتێک ههر دهوڵهتێک که ئهندامی ههر یهکێتییهک بێت ئهوا ئهندامانی ئهو یهکێتییه له رهوشی ناههموواردا ناچارن هاوکاری یهکدی بکهن. بهڵام ههر گهڕانهوهیهک لهبڕیار و ههر خۆلادانێک لهبهرنامه و پڕۆگرامێکی یهکێتییهکه، خاڵێک له داهاتووی دهشکێنێت، بهڵام سهرهڕای ههموو لادان و گهڕانهوهیهکی دهوڵهتی تورکیا له بڕیار و بهرنامهکانی ناتۆ، ههتا ئهمڕۆش ههر هاوکاری نهپساوهی یهکێتییهکه سزای ههره گهوره بووه بۆ تورکیا، ههر له هاتنی هێزه فره رهگهزهکان و لادانی تورکیا له هاوکاری سهربازی و پێدانی فڕۆکهخانهی راستهوخۆ و مۆڵًهتی هێڵی ئاسمانییهوه تا دهگاته یهکگرتن لهگهڵ وڵاتانی دژبهری ئهمریکای وهک ئێران و سوریا و بزووتنهوه کهمهێزهکانی دیکه به ئاشکرا و ههندێکی دیکه بهنهێنی. ئهمانه و زۆر شتی دیکهش لهسهر تورکیا کهوتوون، ئهگهر ههنگاوێکی ههبێت بۆ ناو سنووری خاکی رزگارکراوی ژێر دهسهڵاتی ئهمریکا، ئهوه بهمانای مهترسییهکی زۆر گهوره دێت لهسهر بهرژهوهندییهکانی وڵاته یهکگرتووهکانی ئهمریکا و بهتایبهت خودی ئهمریکا خۆی. بێ گومان ئهمریکا و ئینگلیز مێژووی زۆر دوور و درێژی پڕ له داگیرکارییان، به کورتییهکهی کردوونییه خاوهن ئهزموونی بههێز لهلایهنی بهرنامه و پیلاندانان بۆ دروست کردن و خراپکردن، ئهمهش هێزێکی کهم نییه، چونکه گهر تاکه مرۆڤێکی سادهش هێزی ئهوهی ههبێت که شتێک خراپ بکات و شتێکی لهوهی پێشتر چاکتر و باشتر درووست بکات، ئهوا زۆری پێناوی که بگوترێت سهرکهوتن له دهرکهیدایه له زۆر کردایدا.
راستینهی پرۆژهی رۆژههڵاتی ناوینیش لێدانی دڵی تورکیا لاواز دهکات و بهرهو پیرکردنی دهبات، چونکه له پرۆژهی ئهمریکادا ههر پێگهیهک بۆ کورد، بۆ دهوڵهتی ئهمڕۆی تورک چهکوشێکه و لهسهری دهدرێت، با بڵێین رۆژێک لهڕۆژان ئهمریکا بهگوێرهی نهخشهی رێی خۆی، پارچهیهکی گهورهی له ههرچوار پارچهی کوردستان درووست کرد و بهشی ههره زۆرینهشی بێگومان باکوری کوردستان دهبێت که حاڵی حازر تورک حاکمدارێتی، ئهوکاته تورکیا ئهگهر وهک ئێستا بیری لێبکاتهوه و بهرهو سیستهمی دیموکراسی ههنگاو نهنێت ئهوا فهلج دهبێت. بێ گومان تورکیا زیاترله (50%) ئابووری خۆی له خاکی کوردستانی باکورهوه وهدهستدهخات، لهنیوی زیاتری ئهو بهشهی که دهشمێنێتهوه، له شوێنه سیاحییهکانهوه وهدهستدهخات، ههتا ئێره و با لێی بوهستین. گهر تورکیا ههنگاو بهاوێته ئهمدیو، ئهوا جگه لهوهی که (PKK) لهبهرامبهر ئهمهدا دهچێته ناوهوهی تورکیا شهڕدهکات ئهمهش به واتای ئهوه دێت کهتورکیا به بۆچوونی زانیانی ئابووری و شهڕ، شهڕی مانگێک ئابووری 3 ساڵی تورکیا پهک دهخات، ئهمه جگه لهوهی که توشی قهرزێکی لهوهی که ههیهتی گهورهتری دهکات. ئهمه تهنها لایهنێکی بچووکی ئابووری و کاریگهری شهڕهکهی. ئهی باشه تۆ بڵێی ئهمریکا لهبهرامبهر بهزاندنی سنوورهکانی لهلایهن تورکیاوه بێدهنگ بمێنێتهوه، تورکیا له نێو پرۆژهکانی ئهمریکادا ههر جۆره شوێنێکیشی ههبێت با ببێت بهڵام ئهمه نایته ئهو مانایهی کهوا نانهکهی ئهمریکاش پارچه بکات. من واش بۆی دهچم که ئهمریکا بهههر ئاکامێکیش بێت ناهێڵێت تورکیا خێر لهم بهرنامه تازهیهی رۆژههڵاتی ناوهڕاست ببینێت که ئهمریکا دایڕشتووه، زۆر دوور نییه که تورکیاش گهر بههێندی ئێران و سوریا و لوبنانیش نهبێت، لێدانێکی باش بخوات، جا ئیتر بهدهستی ئهمریکا دهبێت یان به فیتی ئهمریکا، ئهوهیان تورکیا خۆی ههڵیدهبژێرێت، بهڵام له ههردوو حاڵهتهکهشدا بهزاندنی سنووری باشوور واتا کوردستانی ئێراق، بۆ تورکیا گۆڕێکی بێ کێله و بۆ سیستهمی ئێستای ههڵکهنراوه..
یهکێک له بناغهکانی دیموکراسی سهروهری یاسایه، دهسهڵاتێکی دیموکراتی ههموو کات ئامادهیه مل بۆ یاسا و فهرمانهکانی دادگا دانهوێنێت، ڕێز له بڕیارهکانی دادوهر و دادگرهکان بگرێ، دهستهڵاتدارانێک که به شێوهیهکی ئازاد و دیموکراتییانه فهرمانڕهوایی بکهن، ئامادهن ههموو کاتێک، به ههر هۆیهکیشهوه بێت، بۆ ڕاستکردنهوه و بهدواداچون و دهرکهوتنی حهق و ناههق ئهگهر له لایهن دادگاوه بانگهێشت کرا، به دهنگ داواکهوه بچێت.
مام جهلال تاڵهبانی خۆی به ماموستای دیموکراسی دهزانێ و بهردهوام قسه له دیموکرات بوون ئهکات، بهڵام خۆی له ههموو کورد پێ گهورهتره، ئهوهی گرینگی ناداتێ یاسا و دهسهڵاتی یاسایه به ناو لهو بهشه ئازادهی نیشتمانهکهمان که گوایه له لایهن ئهمانهوه ئازادیی و دیموکراتی تێیدا بهرقهراره.
مام جهلال له بهغداد کهسێکی دیموکرات و ئازادیخۆازه و گۆێ له ههموو لایهنه تێروریست و شیعه و سونه و بنهماڵهی پاشا و بهعسییهکان دهگرێ. ههوڵ ئهدات کێشهکانیان بۆ چارهسهر بکات، بهڵام له کوردستاندا و لهو ناوچهیهدا که به دهیان ساڵ خهڵک فیداکاریان کردوه و مام جهلالیان پاراستووه و گهیاندویانهته کورسی دهسهڵاتی عێراق، ئهو بهڕێزه هیچ حسابێک بۆ کهس ناکات، ئهمه له کاتێکدا که دادگا بۆ لێکۆڵینهوه چهند جار ئادگاداریی کردۆتهوه، ئهو هیچ وهڵام ناداتهوه، ئاماده نییه
نهخۆی و نهنۆێنهرێک بنێرێته بهردهم دادوهرهکان که به دواچوون له داوای ئهو هاوڵاتییانه بکهن.
محهمهد ئهمین عهبدوڵڵا ساڵی 1983 به ههزاران کیلو خواردنی بۆ هێزهکانی یهکێتی نیشتمانی کڕیوه و گهینادویهته ناوچهکانی ژێر دهستهڵاتی یهکێتی نیشتمانی کوردستان و بهڵگهی نووسراوی ههیه، سهرکردایهتی یهکێتی ڕاستی ئهو داوایهش ئهسهلمێنێ. مهحهمهد ئهمین عهبدوڵڵا بهو هۆیهوه ههزاران دیناری عێراقی زیانی کردوه و سهرکردایهتی یهکێتی هیچ یارمهتیهکی ئهو هاووهڵاتیهیان نهداوه.
بێگومان مهحهمهد ئهمین عهبدوڵا نمونهیهکی بچوکی کۆمهڵگای کوردییه که ئامادهن ههموو ترس و نههامهتی و کوشتن و بڕینیان قبوڵ کردووه، له پێناو ئامانجهکانی ئهو شۆڕشهدا، که ئهمڕۆ تهنها فافیاکانی سهر به دهستهڵات لێی دهخۆن. کهچی کاتێ شۆڕش دهبێته دهستهڵات، ئاوڕیان لێ ناداتهوه و ههموو کاتێ وهک قوربانی ئهمێنهوه.
یهکێتی نیشتمانی کوردستان ئهمڕۆ خاوهن ملیارد، ملیارد دولاره که له سهروهت و سامانی خهڵکی کوردی لاداوه، خاوهنی سهدان بگره ههزاران دامودهزگای جۆراوجۆره و به ههزاران ملیون دولار له لایهن سهرکرده و بهرپرسهکانیهوه مانگانه دهدزرێت، ئهوهی دهشمێنێتهوه بۆ نیاز و مهبهستی گهندهڵی بهکاری دههێنێت، ئیتر بۆ پارهی ئهو هاوڵاتییهی که کاتی خۆی له کاتی تهنگانهدا پێی داون، نایداتهوه، یان بۆ دهبێت ئامادهنهبێ بچێ به دهم داوایهکی ئاسایی و ڕهوای ئهو هاووڵاتییهوه، ئهگهر راست نییه، بڵێین ئێمه هیچی تۆ قهرزار نیین؟!
به پێی ههواڵێک که هاوڵاتی له ڕۆژی 19ی7ی2006 بڵاوی کردوهتهوه، محهمهد ئهمین عهبدوڵڵا سکاڵای خۆی له لای دادگای بهرایی سێ له سلێمانی له سهر مام جهلال وهک کهسی یهکهمی یهکێتی نیشتمانی تۆمارکردووه و دادگاش به ڕهسمی داوای له مام جهلال کردووه، که له ڕۆژی دیاریکراوا ئاماده بێت، بهڵام مام جهلال نهک ههر ئاماده نهبووه، ههتا نۆێنهرێکی خۆشی نهناردوه، وهڵامی دادگاشی نهداوهتهوه.
ئهگهر مام جهلال خۆی به ڕێبهری گهل و زانا و دیموکرات دهزانێ، دهبوو وهڵامی دادگا بداتهوه و یاسا پێشێل نهکات! ئیتر له ڕێگای کهسێکی ئاواوه، که خۆی به سهرکرده و رابهر دهزانێت، چۆن کۆمهڵگا توشی سهر لێشێۆان و گهندهڵی نابێ؟ مام جهلال بهر له ئازادیی کوردستان خۆی به نموونهی خۆڕاگر و ئازادیخۆاز و دیموکرات دادهنا، کهچی ئێستا نموونهی گهندهڵیی، ئاژاوهگێڕی، بێ حورمهتیکردن به کورد و کوردستان و سیمبولی ههڵگرتنی ئاڵای سهددام حسێن و بهرگریکهری عهرهبی هاورده و ئامرازی کۆشتنی گیانی نهتهوهیی و تێکدانی نهخشهی کوردستانه. بڕواناکهم هیچ میللهت و نهتهوهیهک نموونهیهکی وهک مام جهلالی تێدا کهتبێ، کهوا بێ باکانه گاڵهت به چارونووس و کهرامهتو خاک و نیشتیمانی خۆی بکات!
مام جهلال له بهغداد کاری بۆته پێوهندیکردن لهگهڵ تێروریسته عهرهبهکاندا و تا ئێستا یهک داوای بهرز نهکردۆتهوه بۆ کۆتاێی هێنان به تهعریب و به دوادا چوونی ئهنفال و جێ بهجێکردنی مادهکانی پێوهندیدار به کهرکوکهوه، سهرهڕای ئهوهش مافی هاووڵاتیانی کورد پێشێل دهکات و سهروهریی نهتهوییمان له بهر چاوناگرێ، یاسا و دادگاکانی کوردستان به هیچ دانانێت، ئهوهش گهورهترین تاوانه، ئهگهر ئهمڕۆ کاری بۆ نهکرێت، دهبێ له پاشهڕۆژدا مام جهلال سێ جار حوکم بدرێ:
یهکهم: بۆ ئهوهی مافی هاوڵاتییهکی بهشخواردوو که 23 ساڵه قهرزاره و نهیداوهتهوه.
دووههم: له بهر ئهوهی یاسای پێشێلکردوه، وهڵامی داخۆازی دادگای نهداوهتهوه.
سێههم: له بهر ئهوهی که خۆی پێ سهروهرتره وخۆشی له سهرهوهی ئیرادهی نهتهوهکهیهوه دهبینی، خهریکه کورسی دیکتاتوری عهرهبی لهسهر بناغهی خۆ فهرز کردن قایم دهکات.
ئهمه یهکێکه له ههره نموونه بچکۆلهکان، که سهرکردهکانی وا لێکردووه سیستهم ودهسهڵاتهکهشیان گهندهڵ و نادیموکراتیک و نانهتهوهیی بێ.
وهک دهڵێن گهوره ئاو دهڕێژێ بچووک پێی تێدهخات، جێی خۆیهتی نموونه له سهر کهسێکی تر بهێنمهوه:
گۆرانیبێژێک به بێ ئهوه دهنگی خۆش بێ و تهنیا لهبهر ئهوه ڕهنگ و ڕووی جوانه و گوایا گهنجان و به تایبهت کچان لاینگری لێدهکهن، له لایهن ئاسایشی ههولێرهوه پلهی مفهوهزی پێدراوه، ئهو کهسه ناوی (ههردی سهڵاح)ه ئهم گۆرانیبێژه دهنگخۆشة، موفهوهزهی ئاسایشه له ههمان کاتدا ماموستایه، ماناگانهکهی له ڕێگای ههڤاڵێکیهوه وهردهگرێت .
من تێناگهم چۆن ههردی سهڵاحی گۆرانبێژ، مامۆستایه له شارێک و مفهوزی ئایشه له شارێکی تر؟
بهداخهوه ئهمڕۆ له باشوری کوردستان که زۆر کهس بههیوایهکهوه، چاومان تێی بڕیبوو، تا داهاتوومان مهسۆگهر بکات، کهچی دهستهڵاتی حیزبی و حیزبحیزبۆکه وا خۆی فهرزکردووه، تا ئهو ڕادهیهی پاشقول له یهکتر گرتنی لایهنهکان بۆته مایهی ئهوهی کهسانی شیاو له پۆستی شیاودا نهبن و کهسانی کوڵه نانی، بێ کهسایهتی، نهزان، ناپسپۆڕ و ماستاو چی له پۆستی حهساس دا دانرێن.
ئهو کۆمهڵگایهی کهسانی شیاو بۆ شوێنی شیاو، یان لێهاتوو، بۆ کاری گونجاو لهبهر چاو نهگیرێ، ئهو سیستهمانهیش که کار نادهنه کارزان، نهک ههر سهرکهوتوو نابن، بهڵکو بۆ دواوهیش دهگهڕێنهوه و گهندهڵیی، ههتا دێت پهرهدهستێنێ و کار له گهندڵیش دهگوزهرێ دهگاته قۆناغی تێداچوون و تێکدان و سهر لێشێواوی.
ئهمڕۆ له باشووری کوردستاندا، زۆربهی دهنگهکان به دولار بێدهنگ دهکرێن و به پاره ههموو دهم و چاوه دیارهکان دهمامهک دهکرێن.
ئهو کهسانهی که به ناوی هونهرمهند، نوسهر، شاعێر و ڕۆژنامه نوس و چی و چی ... زۆر لهوانه که له دهرهوهی کوردستانیشهوه دهگهڕێنهوه به ناڕهوا تواناییان پێدهدرێ، تهنیا بهو مهرجهی گۆێڕایهڵی دهستهڵات بن و دهمی خۆیان دابخهن.
هونهر بێ هونهر، قهڵهم بێ ههڵۆێست، ههڵۆێست به دۆلار، دۆلار به پریاسکه بڵاوکردنهوهش کاری ئهو کهسانهیه که بۆ مانهوهی خۆیان کوردیان فرۆشتووه، داهاتوومانیان، نادیارکردووه، وڵاتهکهمانیان وێرانکردووه و خاوهن بههرهکانیان سهقهت و ئهفلیج کردووه
جهلال تاڵهبانیی واته کهسێکی گهندهڵ و دهستڕۆیشتووی خاوهن دهستهڵات، که لهسهر ئێسک و پروسکی ئهو سهره ناتهواوانهی یهکێتیی و کهسایهتییهکانی وهک ساله مزهڵیی خۆی دروستکردووه.
بهر له ماوهیهک بۆ کاری خانوو فرۆشتن، چوومه نووسینگهیهک و لهگهڵ خاوهن نووسینگهکهدا کهوتینه وتووێژ و له قسهکانیدا بۆی باسکردم، که خانوویهکی مهلا بهختیاری فرۆشتووه به (113) دهفتهر واته نزیکهی میلیۆنێک و چوار سهد ههزار دۆلار. ڕهنگه زۆربهتان ئهو خانووهتان دیبێت، یان وێنهکهیتان دیبێت، یان لانیکهم بیستبێتتان، که ئهو خانووهی مهلا بهختیار بهرانبهر به پارکی ئازادیی بهشێکی شۆستهکهشی پێوه داگیرکردبوو، شایانی باسه ئهو گهڕهکه به گهڕهکی فیرعهونهکان ناسراوه. دواجاریش بیستمهوه، که مهلا بهختیار به نیازه له گردی عهلی ناجی خانوویهکی تر دروست بکات. گومانی تێدا نییه مهلا بهختیار ئهم زهوییه گهورهیهی، که کردبووی به خانوو، ئیستاش باشتریین شوێنه بهرانبهر به پارکی ئازادیی. ئهم خهباتگێڕ و قارهمانه به خۆڕایی وهریگرتبوو، کاتێکیش دهستی پێکردوو کردی به خانوو پارهیهکی ئهوتۆی تێنهچوو، پرسیار مهکهن لهسهر ئهوهی، که چۆن و بۆچی ئهوهندهی تێنهچوو، با سهری یهکتر بهو باسهوه نهیهشێنین، چونکه ئهمه تهنیا یهکێک له سهفقهکانی مهلا بهختیار و خهباتگێڕهکانی سهرانی یهکێتیی نیشتیمانفرۆشی کوردستانه. ئهمه لهکاتێکدا، که دهیان ههزار خێزانی ههژاری ئهم شار و گهله له ژێر زهمیین و کون و کهلهبهری شارهکاندا دهژیین و خهو به شته خۆشهکانی ژیانهوه دهبینن. مهلا بهختیار کابرایهکی تا بڵێی نهفس نزم و خۆویسته، هیچ گوومانی تێدا نییه کهسانێک ئهو پێناسهیهیان ههبێت و وا له خۆشییهکانی ژیان تێبگهن، هیچ پرهنسیپێکیان نابێ بۆ ئهوهی سنوورێک بۆ ئارهزوو و داواکارییهکانی ژیانیان ههبێت. له خۆڕایی نییه مام جهلال دهیکاته خهزووری کوڕهکهی ، بوونی مهلا بهختیار وهک کهسێکی دهستڕۆیشتووی ناو یهکێتیی، بهردهوامبوونی ئهو دهستهڵاته گهندهڵهیه، که له خوودی جهلال تاڵهبانییدا بهرجهسته دهبێت. مام جهلال کهسانێکی وهک مهلا بهختیار، عیماد ئهحمهد و ئهرسهلان باییز و فهرهیدوون و کێ و کێی دهوێت، کهسانێک، کهسایهتییان تێک بشکێنێت و خۆی پێیان دروستبکات. جهلال تاڵهبانیی واته کهسێکی گهندهڵ و دهستڕۆیشتووی خاوهن دهستهڵات، که له سهر ئێسک و پروسکی ئهو سهره ناتهواوانهی یهکێتیی و کهسایهتییهکانی وهک ساله مزهڵیی خۆی دروستکردووه.
خوێنهری خۆشهویست، له کاتی گێڕانهوهی خانوو فرۆشتنهکهی مهلا بهختیاردا، له دهمی کهسێکی نزیکهوه بیستم، دهیگووت، جاران له شاخ زۆر به ڕاشکاوانه مام جهلال، که له یهکێکی وهک مهلا بهختیار تووڕه ببوایه هاواری بهسهردا دهکرد و دهیگووت: (...) بخۆ ئهو سهردهمه ئهوان ئهگهر ناڕهزاییهکیان دهرببڕیایه وهڵامیان ئهدایهوه و دهیانگووت: مامه گیان بۆچیی؟ وهلێ ئیمڕۆ ئهگهر مام جهلال لێیان تووڕه بێت و وهکجاران پێیان بڵێ: (....) بخۆ ئهوا ئهندامانی یهکێتیی دهڵێن: مامه گیان چهند بخۆین؟ دیاره ئهمڕۆ بهلای ئهوانهوه (113) دهفتهر ئهوه دههێنێت، ههتا ئهو سووکایهتییهش له مامهی خۆیان وهربگرن.
زۆریینهی ئهندام و کهسایهتییهکانی ناو یهکێتیی تهنانهت وردهواڵهکانی ئهوروپاش، که لهپێناوی دهستهڵات و پاره و ژندا ههموو سووکایهتییهک قبووڵ دهکهن، ئیتر وڵات فرۆشتن و خیانهت و ویژدان و کهرامهت نرخێکی نییه، ئهگهر ئهو ههموو شتانه به پاره بگۆڕدرێنهوه و بفرۆشرێن، پاره دهبێته ههموو شتێک، رابواردن دهبێته تێگهیشتن له مانای بهردهوامیی ژیان و خۆشییه تایبهتییهکانی مرۆڤ، ئهوهش له کهسایهتییهکانی لاوازی ناو یهکێتییدا ڕهنگی داوهتهوه.
شایانی باسه له مانگی یوونی ئیمساڵدا نههرۆی جهلال شێره له سلێمانیی مهلا بهختیاری دیبوو، مهلا بهختیاریش به نههرۆی وتبوو " ها نههرۆ قهڵهو بوویت چییه" نههرۆش وتبووی: نانی خۆم دهخۆم خۆ وهک تۆ دزیی له گهل و نیشتیمانهکهم ناکهم، کاکی سهرمایهدار مهلا بهختیار ههتا هێزی تێدا دهبێت زللهیهک له نههرۆ دهدات و کۆمهڵێک جنێوی پێدهدات، نههرۆش شهقێکی مزر له مهلا بهختیار ههڵدهدات و ئیدی خهڵکانی دهوروبهر دهکهونه ناوبژییکردنی نههرۆ و مهلا بهختیار. ئاخر سهرمایداران، که موڵک و ماڵ و پارهکانیان به دزیی پێکهوه ناوه ڕازیی نابن پێیان بڵێیت دز. مهلا بهختیار تۆ ئهگهر دز نهبیت و گهندهڵ نهبیت میلیۆنێک و چوار سهد ههزار دۆلارت لهکوێ بوو؟ یان ههروهکوو خۆتان دهڵێن: چهند ساڵ بهو شاخهوه بوون ئیدی ئێستا کاتی ئهوهیه ههم داوێنی کچانی ئهم وڵاته بخهنه ناوگهڵی خۆتانهوه و پاشانیش به ساله مزهڵیی بهکووشتیان بدهن و ههمیش نانی دهمی ههموو کۆمهڵ بدزن بۆ گهرووی برسیی سهرمایهی خۆتان.
مادهی 140 لهدهستوری عێراق بۆ ئاساییکردنهوهی بارودۆخی شاری کهرکوک و گهڕانهوهی بۆدۆخی جاران ، گهڕانهوهیی ئاوهرهکان و چوونهدهرهوهی ههموو عهرهبه هاوردهکانه له کهرکوک و ناوچهکانی تر ههروهها بۆ قهرهبووکردنی ئهو زیانهیه که کوردهکانی ئهو ناوچانه لێیان کهوتووه.
بهڵێ ئهوهی جێی باسه ئێستا ناڕهزایی خهڵکی کوردستانه لهدهسهڵاتو سهرکردایهتی کورد که ڕێگهیان دا بهو عهرهبی تر که بێنه باشووری کوردستان به تایبهتی بۆ ناوچهی سلێمانیو ههولێر و دهۆک که بۆته گهورهترین کێشهی ئێستا و ئهم سهردهمه.
به درێژایی مێژوو عهرهب دژایهتی کوردی کردووه، ههتا دان بهبوونی کوردستادا نانێت . کورد مێژویهکی تفتو تاڵی لهگهڵ عهرهبدا ههیه. نهک عهرهبی عێراق بهڵکوو ههموو وڵاته عهرهبییهکانی تر کورد وهکوو نهتهوهیکی خاوهن کهلتوور و مێژوو، زمان و .... تهماشا ناکهن، بۆ نموونه لهبیرمان نهچێت کاتێ سهرۆکی جامیعهیی عهرهبی که هات بۆ کوردستان (عهمرو موسا) ووتی عێراق ووڵاتێکی عهرهبیه و کوردیش بهشێکه له عێراق، بهڵام بهداخهوه بۆ مام جهلال و مهسعود بهرزانی که بهڕهسمی ڕێگهیان کردهوه بۆ عهرهبهکان تا بێنه کوردستان و ئێستا بهردهوام هئهم ڕێژهیه له زیات بوندایه هبهرهو ئاکامێکی ترسناکمان دهبات ئهگهر زوو چارهسهر نهکرێت کارهساتی گهورهی له دوایه، چونکه ئهوان بهناوی ئهوهی که ئهمه ناوچهیهکی ئارامه بۆیه هاتوون بهڵام ئهوان خانوو بهره ئهکڕن له پهستاوه کێشیهیی که فیلیشیان نییه.
دهربارهیی زهوییو خانووکڕین چونکهخاوهن نوسینگهکان ئهم کێشهیه به پاره چارهسهردهکهن، بۆته هۆی گهورهترین کێشه و له بارهیی کهمی خانوو بهره و بهرزبوونهوهیی نرخی خانووی کرێو جهنجاڵ کردنی شار.
من کهسێک ئهناسم له شاری سلێمانی بووه بهشهڕی لهگهڵ ماڵی دراوسێکهیان که لهم عهرهبه تازانهن ئهڵێ ههموو ڕۆژێک 3 ئۆتۆمبێل لهبهر درگا ڕائهگڕێت جێگهی نههێڵاوه بۆ ماشێنهکهی من، بووه بهشهڕیان چونه بۆ مهرکهزی پۆلیس لهمهرکهزیش پشتگیری لهعهرهبهکه کردووه، لهلایهن پۆلیسو چونکه ئهمه بڕیاریی سهرکردایهتییه که پێویسته پارێزگاریی برا عهرهبهکان بکرێت. ولهسهرهی ههموو شوێنهگشتیهکان ههر ئهمانهن ، شاریان تهواو ناخۆش کردوه.
هاوڵاتیانی کوردستان تهواو ناچار بوون بێزارن ههموو ناڕهزاییهک ههیه چونکه ئهمه ههڕهشه له ئاسایشی کوردستان ئهکات و سهرهنجامیش بهعهرهب کردنی کوردستانه لهوانهیه مانگی داهاتوو ڕێژهیهکی
خهیاڵی عهرهب زیاد بکات ئهوکات چۆن چارهسهر ئهکرێت؟
لهههموو ناخۆشتر و ترسناک تر ئهوهیه کهگهنجهکانمان بهرهو عهقارێکی زۆر ترسناک ڕۆشتوون چونکه ئهو عهرهبه قێزهوهنانه زۆربهی ئافرهتنو کاری لهشفرۆشی ئهکهن، ئهمهش ههڕهشه له تهندروستی گهنجهکان دهکات و به ڵگهش بۆ ئهمه ئهوهیه له شهقامی سهر ڕێگهیی (دهباشان) لهمبهر ئهو بهری شهقامهکه چهند فلتهری جگهره ئهبینی ئهوهندهش (کۆندۆم) ئهبینی، واته لاستیکی کاری سێکسیی ئهبینیت.
ئهمهش بهڕاستی دیاردهیهکی زۆر ترسناکه بۆ سهر کۆمهڵگهی کوردی واته کێشهیهکی کۆمهڵایهتی گهوره دروست دهکات.
لهدهمی شایهت حاڵێکهوه باسیکرد دهڵێت ئهو شوقه و ئهپارتمانه گهورانهی لهشارهکانی سلێمانی و ههولێر و دهۆک دروست دهکرێت زۆربهی بۆ برا عهرهبهکان تهرخان کراوه. ههر ئهمانهش کاریان کردووهته سهرکێشیهیی کهمی کارهباو ئاو و سوتهمهنی.
رهنگبی کارێکی لهمجۆره خواستی ههموو دڵسۆز و تێکۆشهرێکی ئهم گهله بێت، بهتایبهت کهسوکاری ئهو قوربانیانهی به دهستی رژێمی گۆڕبهگۆڕ لهناوبران.
دادگاییهکی لهمجۆره و دهرگا واڵاکردنی بۆ ئهو هاوڵاتی و کهسانهی رۆژێک له رۆژان لهلایهن بهعسیه کوردهکانهوه ناحهقی و غهدریان لێکراوه و ئازیزانیان لێبراوه و شههید و بهندی و بێسهروشوێن کراوه، یاخود ماڵ و سامانیان لێزهوت و بهتاڵانبراوه، لهسهروی ههموویانهوه ئهو موستهشار و مهفرهزه خاسه و ئامر سرێ و ..هتد دهستیان له خوێنی رۆڵهکانی ئهم میللهتهدا ههبووه له پرۆسهکانی قڕکردنی دانیشتوانی کوردستاندا پیش لهشکری بێگانه کهوتوون، مایهی دڵسۆزی و پهرۆشی حکومهته بۆ خوێنی بهناحهق رژاوی رۆڵهکانی ئهم گهڵه.
رهنگبی پێشتر دڵسۆزان و خهمخۆران، ئهم بابهتهیان وروژاندبی، بهڵام ئێستا ههلێکی لهبار و گونجاوه بۆ دووباره باسکردن و پێشنیارکردنی.
با ههموومان وهکو کهسوکاری ئهو قوربانیانه فشارێک دروستبکهین و نههێڵین ئهو تاوانبارانهی دهستیان بهخوێنی میللهتهکهیان سووره وهک بهرزهکی بانان بۆی دهربچن و هیچ لێپرسینهوهیهکیان دهرحهق نهکرێت.
با دادگاییکردنی زۆڵه کورد و بهعسییه کوردهکان لهگهڵ دادگاییکردنی باوکه گهورهیاندا خواستی ههموومان بێت و بهیهکجاری وڵاتهکهمان لهپیس و پۆخڵی و خیانهتکار و بودهڵهکان پاکبکهینهوه و ئهم داواکاریه دروشمێکی رۆژی 21/8/2006 بێت.
دةسهةلاتا طةندةلة هةذمار :1
يان ريَكخراوةكا مافياية ثشتى كو هةردوو ئيداريَن ثرتةكا باشورىَ كوردستانىَ ييَن ب دارىَ زوريىَ خوة ل سةر طةلىَ باشورىَ كوردستانىَ سةثاندى وان ظيا ذ كيستىَ خةلكىَ هةذار و بيَزار بذين و ب ناظىَ وان خةلكى ب خاثينن ب تايبةت ثشتى كو نيَضيرظان بوية سةروكىَ دزيكةران و ثارة خوران ظىَ حكومةتا بناظىَ ئيَكطرتى ضةند كار ئةنجام داينة ئةظةذى ضةندةك ذ وان كارا بو خةلكىَ كوردستانىَ داكو ل سةر ئاطةهدار بن ئةوذى : ئةظجار ئةظ حكومةتة دةسهةلاتةكا طةندةلة يان ريَكخراوا مافياية طروثىَ راستيىَ بو ثةيوةندى كرنىَ ب مة groparasty@yahoo.com دهوك ضةند ثيَزانينيَ ظى بابةتى ذ ثةيامنيَرىَ كوردستان ثوست هاتينة وةرطرتن 31/7/2006
<<Home










